Tại hội nghị thượng đỉnh của khối trong tuần này, Liên minh châu Âu (EU) đã quyết định hoãn lại cuộc đối đầu thương mại với Trung Quốc...

Theo tờ báo Financial Times, quyết định này phản ánh những bất đồng trong nội bộ EU về cách ứng phó với làn sóng hàng hóa nhập khẩu giá rẻ từ Bắc Kinh - được cho là nguyên nhân quan trọng gây ra sự suy giảm sản lượng công nghiệp châu Âu và khiến khu vực này mất hàng nghìn việc làm.

Trước thềm hội nghị thượng đỉnh tại Brussels, các nhà lãnh đạo EU đã có những phát ngôn mạnh mẽ, nhưng cuối cùng, 27 nhà lãnh đạo đã chọn con đường đối thoại thay vì hành động ngay lập tức để giải quyết vấn đề mà họ gọi là “mất cân đối kinh tế vĩ mô toàn cầu”.

Trao đổi với Financial Times, một quan chức EU cho biết các nhà lãnh đạo đã kêu gọi một “phản ứng của châu Âu dựa trên hai trụ cột gồm sự đoàn kết của châu Âu và đối thoại với các đối tác kinh tế chính của chúng ta”.

Trong bữa tối của các nhà lãnh đạo EU vào tối ngày 18/6, Chủ tịch Ủy ban châu Âu (EC), bà Ursula von der Leyen, đã trình bày một bức tranh kinh tế rõ ràng, cho thấy xuất khẩu của EU sang thị trường Trung Quốc đang giảm và nhập khẩu từ Trung Quốc vào khối này đang tăng, với thâm hụt thương mại hàng hóa của EU với Trung Quốc đã lên tới con số 1 tỷ euro mỗi ngày. Bà von der Leyen cũng kêu gọi phát triển các công cụ mới để giải quyết vấn đề này.

Vị quan chức EU trao đổi với Financial Times cho biết các nhà lãnh đạo EU đã đề nghị bà von der Leyen “tiếp tục tham gia đối thoại mang tính xây dựng với các đối tác kinh tế chính của chúng ta”, nhấn mạnh rằng “đối thoại cần mang lại kết quả”.

Cùng với đó, các nhà lãnh đạo EU cho rằng EC nên “phát triển và tiếp đến là bổ sung bộ công cụ trong lĩnh vực phòng vệ thương mại và chính sách công nghiệp” - vị quan chức tiết lộ.

Khi hội nghị thượng đỉnh EU bắt đầu, Đảng Nhân dân châu Âu của bà von der Leyen, chính đảng trung hữu lớn nhất của EU, tuyên bố sẽ “không chấp nhận sự can thiệp thị trường không công bằng của Trung Quốc” và kêu gọi EC nâng cấp các “công cụ phòng vệ thương mại hiện có”.

Thủ tướng Đức Friedrich Merz, bà von der Leyen và 10 nhà lãnh đạo EU khác đã ký vào một tuyên bố yêu cầu EU “chấm dứt sự ngây thơ đối với tham vọng dài hạn của Trung Quốc”.

Trước đó trong tuần này, các nước gồm Đức, Pháp, Italy, Ba Lan và Hà Lan cũng đã kêu gọi các công cụ mới để tăng thuế quan và áp hạn ngạch, đồng thời buộc các công ty châu Âu phải tìm nguồn cung cấp thay thế cho các đầu vào quan trọng sau khi Trung Quốc hạn chế xuất khẩu một số đất hiếm dùng để sản xuất các sản phẩm như ô tô và turbin gió.

Tuy nhiên, Tây Ban Nha phản đối bất kỳ biện pháp mới nào như được đề xuất - theo lời một quan chức chính phủ nước này - và sau đó, ông Merz đã thận trọng hơn trong cuộc tranh luận vào bữa tối. Thủ tướng Tây Ban Nha Pedro Sanchez nói với các phóng viên khi đến hội nghị thượng đỉnh rằng Trung Quốc là một “đồng minh tiềm năng”.

“Chúng tôi vẫn còn cách xa một thỏa thuận về các công cụ mới. Các cuộc đàm phán chưa chín muồi. Vào tháng 11 năm ngoái, chúng tôi đã nói về việc phải hành động về vấn đề Trung Quốc. Đến giờ, chúng tôi vẫn nói về chuyện đó”, một nhà ngoại giao cấp cao của EU tham gia hội nghị thượng đỉnh cho biết.

“Các nhà lãnh đạo đã đưa ra một nhiệm vụ rõ ràng cho EC để phát triển các công cụ phòng vệ thương mại bổ sung nhằm bảo vệ thị trường của khối trước các sản phẩm nhập khẩu được trợ cấp”, một nhà ngoại giao EU khác cho biết.

Một số nhà ngoại giao nói với Financial Times rằng một số quốc gia thành viên muốn giảm sự phụ thuộc vào Trung Quốc trước khi áp thuế quan lên hàng hóa từ nước này vì lo ngại sự trả đũa. Sau khi EU áp thuế quan lên các sản phẩm xe điện nhập khẩu từ Trung Quốc, Bắc Kinh đã áp thuế lên các sản phẩm thực phẩm và rượu vang của EU.

Thủ tướng Phần Lan Petteri Orpo đã đề nghị EC lập ra một lộ trình về các lĩnh vực dễ bị tổn thương và cách giảm sự phụ thuộc vào Trung Quốc trong các lĩnh vực đó.

“Chúng tôi đã tự đưa mình vào tình huống này, có thể vì sự ngây thơ, có thể vì quá thoải mái... Giờ là lúc chúng tôi cần thoát ra khỏi cái hố đã tự đào. EU cần có một sự định hướng chiến lược mới”, Thủ tướng Áo Christian Stocker nói với Financial Times.

Ông nói thêm: “Chúng tôi nhận thấy rõ rằng mọi hành động đều sẽ dẫn tới một phản ứng, và đó phải là một phản ứng mà EU có thể ứng phó được”.