Căng thẳng giữa Mỹ và Liên minh châu Âu (EU) xung quanh vấn đề Greenland leo thang mạnh vào cuối tuần vừa rồi...

EU hiện đang cân nhắc áp thuế quan lên 93 tỷ euro hàng hóa Mỹ hoặc hạn chế các công ty Mỹ tiếp cận thị trường của khối này.

Theo tờ báo Financial Times, Brussels đi tới cân nhắc trên sau khi Tổng thống Donald Trump dùng thuế quan để đe dọa các nước đồng minh trong Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) phản đối việc ông tìm cách sáp nhập Greenland vào Mỹ. Những diễn biến này được coi là cuộc khủng hoảng nghiêm trọng nhất trong quan hệ xuyên Đại Tây Dương trong nhiều thập kỷ trở lại đây.

Các biện pháp trả đũa của EU đang được soạn thảo với mục đích giúp các nhà lãnh đạo châu Âu giành lợi thế trong các cuộc gặp quan trọng với ông Trump tại chuỗi sự kiện thường niên của Diễn đàn Kinh tế Thế giới (WEF) ở Davos, Thụy Sỹ tuần này. Song song với việc chuẩn bị trả đũa Mỹ, châu Âu cũng đang nỗ lực tìm kiếm một sự thỏa hiệp nhằm tránh một rạn nứt sâu sắc trong trong nội bộ NATO - mối nguy có thể đe dọa đến an ninh của châu Âu.

Nguồn tin là quan chức EU tiết lộ với Financial Times rằng danh sách hàng Mỹ mà EU đang cân nhắc áp thuế quan thực ra đã được chuẩn bị từ năm ngoái trong cuộc chiến thuế quan Mỹ -EU, nhưng bị hoãn đến ngày 6/2 năm nay để tránh một cuộc chiến thương mại toàn diện.

Việc kích hoạt lại kế hoạch thuế quan này đã được thảo luận vào ngày Chủ nhật vừa rồi tại một cuộc gặp của 27 đại sứ EU. Cùng được đưa ra thảo luận là công cụ chống cưỡng chế (ACI) có thể hạn chế quyền tiếp cận của các công ty Mỹ vào thị trường EU.

Brussels đi đến các cân nhắc nói trên sau khi ông Trump vào hôm thứ Bảy tuyên bố từ ngày 1/2 Mỹ sẽ áp thuế quan 10% lên hàng hóa từ Anh, Na Uy và 6 quốc gia EU đã gửi quân đến đảo Bắc Cực để tham gia một cuộc tập trận quân sự trong tuần này.

Một nhà ngoại giao châu Âu nói: "Chúng tôi có những công cụ trả đũa rõ ràng trong tay nếu ông Trump tiếp tục đe dọa. Đồng thời, chúng tôi muốn kêu gọi bình tĩnh và cho ông ấy cơ hội để xuống thang”.

Pháp là nước đã kêu gọi EU đáp trả bằng ACI - công cụ chưa từng được sử dụng kể từ khi được thông qua vào năm 2023. Công cụ này bao gồm các hạn chế đầu tư và có thể hạn chế xuất khẩu các dịch vụ như những dịch vụ do các công ty công nghệ lớn của Mỹ cung cấp tại EU.

Nhiều nước thành viên EU khác đã bày tỏ ủng hộ việc khám phá cách ACI có thể được triển khai để trả đũa Mỹ, nhưng đa số kêu gọi đối thoại với ông Trump trước khi đưa ra các đe dọa trả đũa trực tiếp - giới ngoại giao tiết lộ.

"Chúng ta cần giảm nhiệt căng thẳng", một nhà ngoại giao EU thứ hai nói.

Trong một bước tiến tới trả đũa Mỹ, Nghị viện châu Âu sẽ hoãn một cuộc bỏ phiếu dự kiến diễn ra vào cuối tuần này về các biện pháp giảm thuế quan của EU đối với hàng hóa Mỹ như một phần của thỏa thuận thương mại mà hai bên đã đạt được vào năm ngoái.

Ông Trump, người sẽ có mặt tại Davos để dự các sự kiện WEF vào ngày thứ Tư và thứ Năm tuần này, dự kiến sẽ có các cuộc đàm phán riêng với các nhà lãnh đạo châu Âu bao gồm Chủ tịch Ủy ban châu Âu (EC) Ursula von der Leyen.

"Chúng tôi muốn hợp tác, không muốn tìm kiếm xung đột”, Thủ tướng Đan Mạch Mette Frederiksen nói.

Giới chức châu Âu cho biết họ hy vọng các cảnh báo trả đũa của Brussels sẽ gia tăng áp lực lưỡng đảng ở Mỹ phản đối các hành động của ông Trump và khiến ông “quay xe” việc áp thuế quan lên hàng hóa châu Âu liên quan tới vấn đề Greenland.

Ngày Chủ nhật, bà von der Leyen nhấn mạnh rằng châu Âu sẽ "kiên định trong cam kết bảo vệ chủ quyền của Greenland và Vương quốc Đan Mạch. Chúng tôi sẽ luôn bảo vệ lợi ích kinh tế và an ninh chiến lược của mình”.

Cùng ngày, Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent cho rằng châu Âu quá yếu để đảm bảo an ninh cho Greenland và từ chối yêu cầu của Mỹ về việc kiểm soát hòn đảo có tầm quan trọng chiến lược này. "Tổng thống tin rằng việc gia tăng an ninh là không thể nếu không có Greenland là một phần của Mỹ”, ông Bessent nói với NBC News.

Các nhà lãnh đạo EU đang chuẩn bị họp cho một cuộc họp khẩn cấp để thảo luận về cuộc khủng hoảng Greenland, dự kiến diễn ra vào ngày thứ Năm tuần này.

Chủ tịch Hội đồng châu Âu Antonio Costa nói vào ngày Chủ nhật: "Trước tầm quan trọng của những diễn biến gần đây và để phối hợp thêm, tôi đã quyết định triệu tập một cuộc họp bất thường của Hội đồng châu Âu trong những ngày tới”. Ông cho biết thêm EU đã sẵn sàng "bảo vệ mình trước bất kỳ hình thức cưỡng ép nào”.