Tại Họp báo Chính phủ thường kỳ tháng 2/2026 vào chiều 4/3, Tạp chí Kinh tế Việt Nam/VnEconomy đã đặt câu hỏi: Hơn 1,67 triệu tỷ đồng từ các dự án đất đai tồn đọng được khơi thông, Chính phủ giám sát thế nào để nguồn lực đi vào tăng trưởng thực chất, không phát sinh rủi ro mới?
Trả lời câu hỏi này Thứ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Đức Chi cho biết Chính phủ và Thủ tướng Chính phủ đã chỉ đạo xuyên suốt ba nguyên tắc.
Thứ nhất, mọi biện pháp xử lý đều phải nằm trong hành lang pháp lý hiện hành.
Thứ hai, quá trình tháo gỡ phải gắn với việc xử lý trách nhiệm các cá nhân, tổ chức liên quan theo kết luận thanh tra, kiểm tra, bản án đã có hiệu lực; tuyệt đối không hợp thức hóa sai phạm và không để phát sinh vi phạm mới.
Thứ ba, đẩy mạnh phân cấp cho địa phương trực tiếp xử lý dứt điểm theo đúng thẩm quyền, trên cơ sở các cơ chế, chính sách đã được cấp có thẩm quyền cho phép.
Đối với các dự án có tính chất đặc thù, cần cơ chế riêng để tháo gỡ, Chính phủ trình Quốc hội xem xét, cho phép áp dụng. Trong quá trình xây dựng và trình chính sách, các cơ chế giám sát, tổ chức thực hiện được thiết kế chặt chẽ, bảo đảm đúng đối tượng, đúng mục tiêu, không phát sinh tranh chấp, khiếu nại, khiếu kiện.
Trên cơ sở các nghị quyết của Quốc hội về cơ chế, chính sách đặc thù tháo gỡ khó khăn cho dự án, đất đai trong các kết luận thanh tra, kiểm tra, bản án, Chính phủ đã ban hành nghị quyết, nghị định hướng dẫn để cụ thể hóa yêu cầu “không hợp thức hóa sai phạm, không trục lợi chính sách, không thất thoát, lãng phí”. Việc triển khai được yêu cầu bảo đảm chặt chẽ về pháp lý, rõ trách nhiệm từng khâu, từng cấp.
Song song đó, các dự án khó khăn, vướng mắc thuộc thẩm quyền được giao cho các bộ, địa phương chủ động xử lý. Thời gian qua, Chính phủ đã rà soát toàn diện các điểm nghẽn trong hệ thống pháp luật liên quan đến đầu tư, đất đai, xây dựng, sản xuất – kinh doanh; trình Quốc hội sửa đổi, ban hành mới nhiều luật và nghị định hướng dẫn. Các quy định này đã thể chế hóa rõ cơ chế giám sát thực hiện dự án, tạo hành lang pháp lý mới để tháo gỡ các dự án tồn đọng kéo dài.
Trên nền tảng pháp lý đó, các bộ, ngành, địa phương được yêu cầu khẩn trương rà soát từng dự án cụ thể, tháo gỡ vướng mắc để sớm triển khai tiếp, hoàn thành và đưa vào vận hành, qua đó bổ sung năng lực cho nền kinh tế và tạo dư địa tăng trưởng mới.
Đáng chú ý, trong quá trình tổng hợp, xây dựng cơ chế tháo gỡ cho các dự án kéo dài nhiều năm, Ban Chỉ đạo 751 đã tham mưu Chính phủ ban hành nhiều công điện, nghị quyết theo tinh thần “địa phương quyết, địa phương làm, địa phương chịu trách nhiệm” trên cơ sở pháp luật hiện hành.
Các bộ, ngành, địa phương được yêu cầu báo cáo kết quả xử lý từng dự án về Bộ Tài chính, đồng thời cập nhật định kỳ lên Hệ thống 751 vào ngày 25 hằng tháng để phục vụ công tác theo dõi, giám sát, đánh giá.
Theo Thứ trưởng Nguyễn Đức Chi, cơ chế báo cáo và giám sát này nhằm bảo đảm minh bạch, kịp thời phát hiện vướng mắc mới, đồng thời giúp Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ có cơ sở chỉ đạo sát thực tiễn, bảo đảm các giải pháp tháo gỡ thực sự khả thi và nguồn lực được khơi thông đi vào nền kinh tế một cách hiệu quả, an toàn.
Thực tiễn áp dụng cho thấy việc xác định hệ số điều chỉnh giá đất tại các địa phương còn có thể tạo ra chênh lệch đáng kể, nhất là ở những khu vực giáp ranh. Nếu xác định mức giá quá cao, chi phí tiếp cận đất đai của doanh nghiệp tăng; nếu xác định mức giá quá thấp, người có đất bị thu hồi có thể chịu thiệt thòi...
Nội dung thảo luận tập trung vào cơ chế công khai danh mục Nhà nước độc quyền thương mại, kiểm soát giá - chất lượng hàng hóa, đồng thời rà soát kỹ việc bãi bỏ các quy định hợp đồng để tránh tạo khoảng trống pháp lý cho doanh nghiệp...
Theo nhiều đại biểu Quốc hội, thay vì chỉ tập trung vào tổng diện tích sàn hoặc số lượng căn hộ được xây dựng, cần có cơ chế theo dõi, đánh giá việc thực hiện các chỉ tiêu phát triển nhà ở xã hội, nhà ở cho thuê; Thay vì cấm sử dụng căn hộ chung cư vào mục đích không phải để ở, cần nghiên cứu trường hợp ngoại lệ, nhằm đảm bảo lợi ích hợp pháp của cư dân…
Hiệu quả bảo vệ người tiêu dùng phải được đo bằng thiệt hại được giải quyết thực chất, không phải bằng số thủ tục hay số đầu mối đã được phân cấp…
Đại học Kinh tế TP. Hồ Chí Minh (UEH) đã kỷ niệm 50 năm thành lập và vinh dự đón nhận Huân chương Lao động hạng Nhất, đánh một dấu mốc quan trọng trong lịch sử phát triển của UEH, góp phần kiến tạo đội ngũ tri thức, phát triển kinh tế - xã hội của đất nước…
Theo nhận định của các chuyên gia, so với môi trường đầu tư cách đây vài năm thì thời điểm hiện tại nhà đầu tư cần chuyển hướng nhìn vào khả năng thanh khoản, khả năng đáp ứng nhu cầu thực... để dự án trở thành hàng hóa có khả năng thanh khoản. Nếu không sẽ dễ rơi vào tình cảnh tồn kho như số liệu Bộ Xây dựng vừa công bố mới đây.
Đại biểu Quốc hội cho rằng, nếu không quy định rõ, việc mở rộng quyền sở hữu công trình có thể dẫn đến cách hiểu rằng người mua đồng thời được nhận quyền sử dụng đất tương ứng với phần diện tích sàn, trong khi Nghị quyết số 21-NQ/TW của Trung ương đã đặt ra giới hạn rất rõ về vấn đề này.