Một phái đoàn quan chức Canada đã tới Washington để đàm phán thương mại, nhưng đã về nước mà không có thỏa thuận thương mại nào...

Giới chức Canada cho biết họ không kỳ vọng Tổng thống Donald Trump sẽ dỡ bỏ toàn bộ thuế quan đối với nước này, mặc dù Thủ tướng Canada Mark Carney đã có động thái cắt giảm thuế đối với hàng nhập khẩu của Mỹ nhằm giành được một thỏa thuận thương mại với Washington.

Theo tin từ báo Financial Times, ông Dominic LeBlanc - Bộ trưởng phụ trách quan hệ thương mại của Canada với Mỹ - đã dẫn đầu một phái đoàn đến Washington trong tuần này sau khi Ottawa loại bỏ các biện pháp trả đũa thuế quan đối với nhiều tỷ USD hàng hóa Mỹ.

Tại Washington, phái đoàn của Canada đã có cuộc gặp với Bộ trưởng Thương mại Mỹ Howard Lutnick cùng với các quan chức khác của chính quyền ông Trump. Nhưng cuối cùng, đoàn đã về nước mà không có thỏa thuận thương mại nào.

Các quan chức Canada tham gia cuộc đàm phán tiết lộ đã có “tiến triển trong đàm phán”, nhưng nhiều “vấn đề kỹ thuật” vẫn cần được giải quyết và Ottawa không còn mong được Mỹ dỡ thuế quan hoàn toàn như mục tiêu đặt ra trước đây.

“Chúng tôi đang thảo luận về 5 lĩnh vực chiến lược gồm thép, nhôm, ô tô, đồng, gỗ mềm, và các cơ hội mà chúng tôi nhận thấy để tăng cường hợp tác và quan hệ đối tác đôi bên cùng có lợi trong các lĩnh vực đó, cũng như các lĩnh vực khác”, một quan chức Canada cho biết.

Tuần trước, Thủ tướng Carney và Tổng thống Trump đã có một cuộc nói chuyện qua điện thoại về mối quan hệ thương mại hàng năm trị giá 941 tỷ USD giữa hai quốc gia láng giềng Bắc Mỹ. Hầu hết hàng xuất khẩu của Canada đều có đích đến là Mỹ, trong khi Canada là đối tác thương mại lớn thứ hai của Mỹ.

Một ngày sau cuộc gọi của hai nhà lãnh đạo, ông Carney tuyên bố sẽ dỡ bỏ hầu hết các biện pháp trả đũa thuế quan của nước này đối với Mỹ từ ngày 1/9. Thuế quan mà Canada áp lên thép và nhôm nhập khẩu từ Mỹ, tương xứng với mức thuế của Mỹ đối với các mặt hàng này, được giữ nguyên.

“Hơn 85% thương mại Canada - Mỹ hiện không bị áp thuế quan”, ông Carney cho biết hôm thứ Sáu tuần trước.

Dù ông Trump áp thuế quan đối ứng 35% đối với Canada, 25% đối với ô tô và linh kiện ô tô, và mức thuế 50% đối với nhôm và thép, nhưng các mức thuế này chỉ áp dụng với hàng hóa không thuộc phạm vi của thỏa thuận tự do mậu dịch Mỹ - Mexico - Canada (USMCA) được ký kết trong nhiệm kỳ tổng thống đầu tiên của ông Trump.

Tuy nhiên, việc những hàng hóa không thuộc diện USMCA bị áp thuế quan cao vẫn đặt ra thách thức không nhỏ đối với nền kinh tế Canada, nhất là các mặt hàng xuất khẩu quan trọng của nước này như thép, ô tô và nhôm.

Việc Canada chưa thể đạt một thỏa thuận thương mại với Mỹ đã dẫn tới một số chỉ trích nhằm vào Carney. Đảng Tự do của ông Carney đã giành chiến thắng trong cuộc bầu cử ở Canada vào tháng Tư năm nay với cam kết sẽ chống lại sức ép thương mại từ ông Trump. Canada là nước đi đầu trong việc đưa ra các biện pháp trả đũa thuế quan đối với Mỹ, và phía Mỹ nói rằng đây chính là nguyên nhân khiến Canada bị áp thuế quan đối ứng cao.

Theo Financial Times, lập trường cứng rắn này của ông Carney đã giành được một số lời khen ngợi. Nhưng sau khi Liên minh châu Âu (EU) đạt được thỏa thuận với Washington và Trung Quốc và Mỹ đình chiến thương mại, chiến lược của Canada bị cho là thiếu sáng suốt.

“Khi Chính phủ Canada đưa ra các biện pháp đối phó thuế quan này, họ đã dựa trên giả định rằng các quốc gia khác, đặc biệt là các nước khác trong nhóm G7, cũng sẽ trả đũa Mỹ. Nhưng điều đó đã không xảy ra”, ông Goldy Hyder, Chủ tịch Hội đồng Doanh nghiệp Canada, nhận xét.

Anh, Nhật Bản, Hàn Quốc và các đối tác thương mại lớn khác đều đã đạt được thỏa thuận với Mỹ, trong khi ông Trump đã cho Mexico thêm thời gian để đi đến một thỏa thuận. Canada hiện là một trong những đối tác thương mại lớn cuối cùng của Mỹ chưa đạt được thỏa thuận thương mại với Washington.

Những nhượng bộ mà Ottawa đưa ra vào tuần trước là nỗ lực mới nhất để thuyết phục ông Trump. Trong những lần xuất hiện gần đây, ông Carney đã dành nhiều lời ca ngợi cho nhà lãnh đạo Mỹ. “Tôi hoan nghênh sự lãnh đạo của Tổng thống Mỹ Donald Trump, người đã tạo ra những khả năng cho hòa bình”, ông Carney nói trong chuyến thăm Ukraine vào tuần trước.

Vào tháng Sáu, Canada cũng đã loại bỏ thuế dịch vụ kỹ thuật số - một trở ngại đối với các công ty công nghệ lớn của Mỹ - trong một nỗ lực để đạt được thỏa thuận thương mại với Mỹ trước thời hạn ngày 21/7 mà ông Trump đặt ra. Ngoài ra, ông Carney cũng không đáp trả khi ông Trump tăng gấp đôi thuế đối với thép và nhôm lên 50%, động thái gây ra thách thức lớn đối với các nhà xuất khẩu Canada.

Nhưng những nhượng bộ này của Ottawa vẫn chưa có tác dụng.

Bà Catherine Cobden, Chủ tịch Hiệp hội Các nhà sản xuất thép Canada, bày tỏ sự “thất vọng” khi ông Carney loại bỏ các biện pháp trả đũa vào thời điểm thuế quan của Mỹ đang ảnh hưởng đến 28 tỷ đôla Canada (20 tỷ USD) xuất khẩu thép của Canada. Nhưng cũng có những ý kiến cho rằng vị Thủ tướng đang hành động đúng để bảo vệ nền kinh tế Canada.

“Đó là điều không thể tránh khỏi. Các quốc gia đã đạt được thỏa thuận là những quốc gia sẵn sàng nhượng bộ”, giáo sư Brian Rathbun của Đại học Toronto nhận định.