Sáng 24/4, tại phiên Bế mạc Kỳ họp thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI, dưới sự điều hành của Phó Chủ tịch Thường trực Quốc hội Đỗ Văn Chiến, Quốc hội đã tiến hành biểu quyết thông qua Nghị quyết về kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026–2030.
Kết quả biểu quyết cho thấy có 482/484 đại biểu tham gia tán thành, chiếm 96,40% tổng số đại biểu Quốc hội, chính thức thông qua Nghị quyết.
Trước khi Quốc hội biểu quyết, Ngô Văn Tuấn, Bộ trưởng Bộ Tài chính, thừa ủy quyền của Thủ tướng Chính phủ, đã trình bày Báo cáo tóm tắt giải trình, tiếp thu, chỉnh lý dự thảo Nghị quyết.
Theo báo cáo, Nghị quyết về kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026–2030 gồm 8 điều, trong đó xác định rõ mục tiêu và phương hướng sử dụng vốn đầu tư công theo hướng nâng cao hiệu quả, tăng sức lan tỏa và vai trò dẫn dắt, thu hút tối đa các nguồn vốn ngoài nhà nước cho đầu tư phát triển.
Kế hoạch đặt mục tiêu thúc đẩy tăng trưởng kinh tế hai con số gắn với ổn định kinh tế vĩ mô; hoàn thiện hệ thống kết cấu hạ tầng chiến lược đồng bộ, hiện đại; bảo đảm an sinh xã hội, quốc phòng và an ninh.
Nghị quyết cũng nhấn mạnh đổi mới quản lý đầu tư công, thực hiện phân bổ và quản lý vốn trên cơ sở đánh giá hiệu quả kinh tế – xã hội và mức độ cải thiện đời sống, an sinh xã hội mà người dân được thụ hưởng; bảo đảm cơ cấu đầu tư hợp lý, hiệu quả giữa các vùng miền, ưu tiên các vùng động lực, miền núi, biên giới, hải đảo, vùng đồng bào dân tộc thiểu số và vùng có điều kiện kinh tế – xã hội đặc biệt khó khăn.
Tỷ trọng chi cho đầu tư phát triển dự kiến chiếm khoảng 40% tổng chi ngân sách nhà nước và khoảng 20–22% tổng mức đầu tư toàn xã hội.
Về phương án phân bổ, tổng mức vốn đầu tư công giai đoạn 2026–2030 là 8,22 triệu tỷ đồng, trong đó vốn ngân sách trung ương là 3,8 triệu tỷ đồng và vốn ngân sách địa phương là 4,42 triệu tỷ đồng.
Dự kiến phân bổ chi tiết nguồn vốn ngân sách trung ương là 717.000 tỷ đồng; số vốn còn lại khoảng 2,7 triệu tỷ đồng sẽ được Chính phủ tiếp tục phân bổ sau khi các bộ, cơ quan trung ương và địa phương đánh giá hiệu quả kế hoạch phát triển kinh tế – xã hội theo Kết luận 18.
Nguồn vốn đầu tư công trung hạn được ưu tiên bố trí cho các dự án quan trọng quốc gia, dự án trọng điểm, các nhiệm vụ và dự án thuộc chương trình hành động thực hiện Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng, cũng như các dự án triển khai các nghị quyết chiến lược của Bộ Chính trị.
Về giải pháp tổ chức thực hiện, Nghị quyết yêu cầu tiếp tục rà soát, hoàn thiện pháp luật về quản lý đầu tư công; tập trung phân bổ vốn, tránh dàn trải, manh mún.
Ngân sách trung ương tập trung cho các công trình hạ tầng chiến lược, kết nối liên vùng, khu vực và quốc tế, các dự án có tính chất đột phá; ngân sách địa phương chủ động quyết định đầu tư theo quy hoạch và khả năng cân đối vốn, gắn với trách nhiệm của từng địa phương.
Đồng thời, Nghị quyết đặt mục tiêu đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, giảm tối thiểu 30% số lượng dự án so với giai đoạn 2021–2025; nâng cao chất lượng chuẩn bị đầu tư, siết chặt kỷ luật, kỷ cương, tăng cường kiểm tra, giám sát, hậu kiểm và xử lý nghiêm các vi phạm; qua đó nâng cao hiệu quả phối hợp giữa đầu tư công và đầu tư ngoài xã hội, huy động các nguồn lực cho phát triển kinh tế – xã hội trong giai đoạn tới.
Thực tiễn áp dụng cho thấy việc xác định hệ số điều chỉnh giá đất tại các địa phương còn có thể tạo ra chênh lệch đáng kể, nhất là ở những khu vực giáp ranh. Nếu xác định mức giá quá cao, chi phí tiếp cận đất đai của doanh nghiệp tăng; nếu xác định mức giá quá thấp, người có đất bị thu hồi có thể chịu thiệt thòi...
Nội dung thảo luận tập trung vào cơ chế công khai danh mục Nhà nước độc quyền thương mại, kiểm soát giá - chất lượng hàng hóa, đồng thời rà soát kỹ việc bãi bỏ các quy định hợp đồng để tránh tạo khoảng trống pháp lý cho doanh nghiệp...
Theo nhiều đại biểu Quốc hội, thay vì chỉ tập trung vào tổng diện tích sàn hoặc số lượng căn hộ được xây dựng, cần có cơ chế theo dõi, đánh giá việc thực hiện các chỉ tiêu phát triển nhà ở xã hội, nhà ở cho thuê; Thay vì cấm sử dụng căn hộ chung cư vào mục đích không phải để ở, cần nghiên cứu trường hợp ngoại lệ, nhằm đảm bảo lợi ích hợp pháp của cư dân…
Hiệu quả bảo vệ người tiêu dùng phải được đo bằng thiệt hại được giải quyết thực chất, không phải bằng số thủ tục hay số đầu mối đã được phân cấp…
Đại học Kinh tế TP. Hồ Chí Minh (UEH) đã kỷ niệm 50 năm thành lập và vinh dự đón nhận Huân chương Lao động hạng Nhất, đánh một dấu mốc quan trọng trong lịch sử phát triển của UEH, góp phần kiến tạo đội ngũ tri thức, phát triển kinh tế - xã hội của đất nước…
Theo nhận định của các chuyên gia, so với môi trường đầu tư cách đây vài năm thì thời điểm hiện tại nhà đầu tư cần chuyển hướng nhìn vào khả năng thanh khoản, khả năng đáp ứng nhu cầu thực... để dự án trở thành hàng hóa có khả năng thanh khoản. Nếu không sẽ dễ rơi vào tình cảnh tồn kho như số liệu Bộ Xây dựng vừa công bố mới đây.
Đại biểu Quốc hội cho rằng, nếu không quy định rõ, việc mở rộng quyền sở hữu công trình có thể dẫn đến cách hiểu rằng người mua đồng thời được nhận quyền sử dụng đất tương ứng với phần diện tích sàn, trong khi Nghị quyết số 21-NQ/TW của Trung ương đã đặt ra giới hạn rất rõ về vấn đề này.