Triển khai Chương trình hành động của Ban Chấp hành Trung ương Đảng thực hiện Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng và nhiệm vụ được Bộ Chính trị giao, Ban Chính sách, Chiến lược Trung ương đang chủ trì, phối hợp các ban, bộ, ngành trung ương và cơ quan liên quan xây dựng Đề án “Đổi mới mô hình phát triển đất nước dựa trên khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số” trình Hội nghị lần thứ ba Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV.
Nhằm cung cấp luận cứ phục vụ xây dựng Đề án, Ban Chính sách, Chiến lược Trung ương đồng chủ trì với Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, Hội đồng Lý luận Trung ương và Thành ủy Hải Phòng, cùng phối hợp chuyên môn của Tạp chí Cộng sản, Nhà xuất bản Chính trị quốc gia Sự thật và Hội Khoa học Kinh tế Việt Nam, tổ chức Hội thảo khoa học quốc gia với chủ đề “Đổi mới mô hình phát triển đất nước dựa trên khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số”.
Hội thảo sẽ có sự tham dự và chủ trì của Đồng chí Nguyễn Thanh Nghị, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng ban Chính sách, chiến lược Trung ương; Đồng chí Đoàn Minh Huấn, Ủy viên Bộ Chính trị, Giám đốc Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh; Đồng chí Nguyễn Xuân Thắng, Ủy viên Bộ Chính trị khóa XIII, Chủ tịch Hội đồng Lý luận Trung ương; Đồng chí Lê Ngọc Châu, Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bí thư Thành ủy Hải Phòng; Đồng chí Dương Trung Ý, Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Tổng Biên tập Tạp chí Cộng sản; Đồng chí Vũ Trọng Lâm, Giám đốc Nhà xuất bản Chính trị Quốc gia Sự thật; và Đồng chí đại diện lãnh đạo Hội Khoa học Kinh tế Việt Nam.
Hội thảo cũng thu hút sự tham dự và tham gia thảo luận của gần 300 đại biểu là đại diện: các Ban, Bộ, ngành Trung ương, các Ủy ban của Quốc hội, Hội đồng Lý luận Trung ương; các sở, ban, ngành các địa phương; các viện nghiên cứu, đại học, trường đại học; các chuyên gia, nhà khoa học; các tổ chức quốc tế tại Việt Nam; và các cơ quan thông tấn, báo chí đưa tin về Hội thảo.
Trong tiến trình phát triển của các quốc gia, mô hình phát triển giữ vai trò là khung khổ tổng thể định hướng cho cách thức tổ chức nền kinh tế - xã hội và chi phối toàn bộ hoạt động hoạch định, thực thi chính sách.
Ở mỗi giai đoạn lịch sử, các quốc gia đều chủ động lựa chọn và điều chỉnh mô hình phát triển phù hợp với điều kiện nội tại và bối cảnh quốc tế, cụ thể hóa qua hệ thống chiến lược và kế hoạch phát triển quốc gia. Thực tiễn phát triển ở các quốc gia thành công cho thấy năng lực nhận diện đúng thời cơ, chủ động và kịp thời đổi mới mô hình phát triển đất nước trước những biến động lớn về công nghệ và trật tự kinh tế toàn cầu là yếu tố quyết định thành công của các quốc gia.
Tại Việt Nam, mô hình phát triển đất nước đã từng bước được hình thành, bổ sung và hoàn thiện qua các giai đoạn, thể hiện nhất quán trong các văn kiện của Đảng, nhất là tại Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội (năm 1991, bổ sung và phát triển năm 2011), Văn kiện các kỳ Đại hội Đảng, các nghị quyết và kết luận của Ban Chấp hành Trung ương, Bộ Chính trị, Ban Bí thư.
Qua 40 năm thực hiện công cuộc Đổi mới toàn diện đất nước do Đảng ta khởi xướng từ Đại hội VI (1986), dưới sự lãnh đạo của Đảng, đất nước ta đã đạt được nhiều thành tựu to lớn có ý nghĩa lịch sử, đưa nước ta từ một nước kém phát triển trở thành quốc gia đang phát triển có thu nhập trung bình cao, tạo tiền đề và nền tảng vững chắc cho giai đoạn phát triển tiếp theo.
Với mục đích cung cấp luận cứ khoa học cho quá trình xây dựng Đề án Đổi mới mô hình phát đất nước dựa trên khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, hội thảo sẽ thảo luận, đánh giá toàn bộ các nội dung chính sau:
- Làm rõ cơ sở lý luận và kinh nghiệm quốc tế về mô hình phát triển quốc gia; về đổi mới mô hình phát triển quốc gia dựa trên khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.
- Làm rõ chủ trương, đường lối của Đảng về mô hình phát triển đất nước qua 40 năm Đổi mới; về chủ trương, đường lối của Đảng trong Văn kiện Đại hội XIV về đổi mới mô hình phát triển đất nước dựa trên khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số (trên các lĩnh vực kinh tế, văn hóa, xã hội, quốc phòng, an ninh, bảo vệ môi trường, đối ngoại và hội nhập quốc tế).
- Làm rõ thực trạng đổi mới mô hình phát triển của Việt Nam qua 40 năm Đổi mới, các kết quả đạt được, tồn tại, hạn chế, nguyên nhân và bài học kinh nghiệm về đổi mới mô hình phát triển đất nước dựa trên khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số (trên các lĩnh vực kinh tế, văn hóa, xã hội, quốc phòng, an ninh, bảo vệ môi trường, đối ngoại và hội nhập quốc tế).
- Làm rõ kinh nghiệm của các địa phương tiêu biểu trong cả nước, trong đó có Thành phố Hải Phòng về đổi mới mô hình phát triển; các mô hình mới, cách làm hay về các lĩnh vực phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội, môi trường, bảo đảm quốc phòng, anh ninh, đối ngoại và hội nhập quốc tế …. để thực hiện mục tiêu phát triển nhanh, bền vững và bao trùm.
- Phân tích bối cảnh quốc tế và trong nước; phân tích xu thế, dự báo chiến lược và định hướng tương lai Việt Nam đến năm 2045.
- Xác lập những nội dung chủ yếu của mô hình phát triển đất nước giai đoạn 2026-2045 (về triết lý, nền tảng, trụ cột, động lực, cơ chế vận hành,…). Đề xuất những quan điểm, mục tiêu, lộ trình, nhiệm vụ và giải pháp đổi mới mô hình phát triển đất nước dựa trên khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số để chuyển đổi thành công sang mô hình phát triển mới, góp phần hiện thực hóa mục tiêu đến năm 2045, Việt Nam trở thành nước phát triển, có thu nhập cao.
Hội thảo sẽ bao gồm hai phiên chính:
Phiên tham luận sẽ bao gồm các báo cáo với chủ đề:
- Một số định hướng lớn về đổi mới mô hình phát triển đất nước dựa trên khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số đến năm 2045;
- Cơ sở lý luận và kinh nghiệm quốc tế về chuyển đổi mô hình phát triển đất nước dựa trên khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số và hàm ý chính sách đối với Việt Nam.
- Đổi mới mô hình phát triển để xây dựng Hải Phòng trở thành thành phố “Văn minh – Hạnh phúc” – hình mẫu tiêu biểu của mô hình Chủ nghĩa xã hội trong kỷ nguyên mới.
- Phát triển nguồn nhân lực nhằm đổi mới mô hình phát triển dựa trên khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số: Kinh nghiệm quốc tế và khuyến nghị cho Việt Nam.
- Khuyến nghị đối với Việt Nam trong quá trình đổi mới mô hình tăng trưởng dựa trên khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.
Phiên thảo luận sẽ đề cập, phân tích, đánh giá và gợi mở các giải pháp có tính chiến lược nhằm đổi mới mô hình phát triển đất nước dựa trên khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Phiên thảo luận có sự tham gia của các chuyên gia, nhà khoa học trong các lĩnh vực kinh tế, xã hội, môi trường, khoa học, công nghệ, văn hóa, quốc phòng – anh ninh, đối ngoại và hội nhập quốc tế, quản trị quốc gia, đại diện các tổ chức quốc tế (Ngân hàng Thế giới tại Việt Nam (WB), Chương trình phát triển Liên Hợp Quốc (UNDP), Tổ chức Lao động quốc tế (ILO)…), đại diện các bộ, ngành, địa phương, Hội Khoa học Kinh tế Việt Nam.
Thực tiễn áp dụng cho thấy việc xác định hệ số điều chỉnh giá đất tại các địa phương còn có thể tạo ra chênh lệch đáng kể, nhất là ở những khu vực giáp ranh. Nếu xác định mức giá quá cao, chi phí tiếp cận đất đai của doanh nghiệp tăng; nếu xác định mức giá quá thấp, người có đất bị thu hồi có thể chịu thiệt thòi...
Nội dung thảo luận tập trung vào cơ chế công khai danh mục Nhà nước độc quyền thương mại, kiểm soát giá - chất lượng hàng hóa, đồng thời rà soát kỹ việc bãi bỏ các quy định hợp đồng để tránh tạo khoảng trống pháp lý cho doanh nghiệp...
Theo nhiều đại biểu Quốc hội, thay vì chỉ tập trung vào tổng diện tích sàn hoặc số lượng căn hộ được xây dựng, cần có cơ chế theo dõi, đánh giá việc thực hiện các chỉ tiêu phát triển nhà ở xã hội, nhà ở cho thuê; Thay vì cấm sử dụng căn hộ chung cư vào mục đích không phải để ở, cần nghiên cứu trường hợp ngoại lệ, nhằm đảm bảo lợi ích hợp pháp của cư dân…
Hiệu quả bảo vệ người tiêu dùng phải được đo bằng thiệt hại được giải quyết thực chất, không phải bằng số thủ tục hay số đầu mối đã được phân cấp…
Đại học Kinh tế TP. Hồ Chí Minh (UEH) đã kỷ niệm 50 năm thành lập và vinh dự đón nhận Huân chương Lao động hạng Nhất, đánh một dấu mốc quan trọng trong lịch sử phát triển của UEH, góp phần kiến tạo đội ngũ tri thức, phát triển kinh tế - xã hội của đất nước…
Theo nhận định của các chuyên gia, so với môi trường đầu tư cách đây vài năm thì thời điểm hiện tại nhà đầu tư cần chuyển hướng nhìn vào khả năng thanh khoản, khả năng đáp ứng nhu cầu thực... để dự án trở thành hàng hóa có khả năng thanh khoản. Nếu không sẽ dễ rơi vào tình cảnh tồn kho như số liệu Bộ Xây dựng vừa công bố mới đây.
Đại biểu Quốc hội cho rằng, nếu không quy định rõ, việc mở rộng quyền sở hữu công trình có thể dẫn đến cách hiểu rằng người mua đồng thời được nhận quyền sử dụng đất tương ứng với phần diện tích sàn, trong khi Nghị quyết số 21-NQ/TW của Trung ương đã đặt ra giới hạn rất rõ về vấn đề này.