Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc yêu cầu Bộ Tài chính tổng kết thực tiễn thi hành, xác định rõ các vướng mắc cần giải quyết, báo cáo nội dung nghiên cứu sửa đổi toàn diện Luật Đấu thầu trình Quốc hội.

Sáng 9/7, Ủy viên Bộ Chính trị, Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc làm việc với Bộ Tài chính và một số bộ, ngành, hiệp hội về rà soát, xử lý vướng mắc trong pháp luật đấu thầu, đề xuất sửa đổi Luật Đấu thầu.

Kể từ khi Luật Đấu thầu được sửa đổi trong các năm 2024, 2025, hoạt động đấu thầu đã có chuyển biến tích cực, góp phần đẩy nhanh tiến độ triển khai các dự án trọng điểm, cấp bách như đường sắt tốc độ cao, đường sắt đô thị, nhà máy điện hạt nhân, các dự án công nghệ thông tin, chuyển đổi số.

Cùng với việc đẩy mạnh phân cấp, đơn giản hóa thủ tục, thời gian lựa chọn nhà thầu được rút ngắn. Đối với các gói thầu áp dụng hình thức chỉ định thầu, thời gian lựa chọn nhà thầu giảm từ khoảng 14 ngày xuống còn khoảng 7 ngày. Số lượng gói thầu áp dụng hình thức chỉ định thầu tăng từ 70% năm 2024 lên 80% năm 2025. Tỷ lệ tiết kiệm thông qua đấu thầu năm 2025 tăng lên khoảng 7% so với cùng kỳ năm trước.

VƯỚNG MẮC CHỦ YẾU Ở KHÂU TỔ CHỨC THỰC HIỆN

Bộ Tài chính cho biết mặc dù hệ thống pháp luật hiện nay đã tạo cơ chế thông thoáng, thuận lợi, linh hoạt và chủ động hơn cho chủ đầu tư, nhưng trên thực tế nhiều chủ đầu tư vẫn có tâm lý e ngại, sợ trách nhiệm, nhất là trong xác định giá gói thầu.

Bên cạnh đó, một bộ phận cán bộ cấp xã còn lúng túng trong triển khai hoạt động đấu thầu sau khi chính quyền địa phương 2 cấp đi vào hoạt động. Công tác giám sát hoạt động đấu thầu tại một số nơi chưa kịp thời, chưa phát huy đầy đủ hiệu quả phòng ngừa, cảnh báo và chấn chỉnh vi phạm.

Tại cuộc họp, các ý kiến cơ bản thống nhất với báo cáo của Bộ Tài chính, cho rằng các vướng mắc hiện nay chủ yếu nằm ở khâu tổ chức thực hiện pháp luật đấu thầu, nhất là trong các văn bản hướng dẫn dưới luật như nghị định, thông tư.

Các đại biểu cho rằng cần xác định Luật Đấu thầu là luật khung, luật chung, tập trung quy định các nguyên tắc, hình thức, phương thức lựa chọn nhà thầu, trình tự, thủ tục, thẩm quyền, trách nhiệm của các chủ thể và công tác quản lý nhà nước về đấu thầu.

Các nội dung chuyên môn, kỹ thuật của từng ngành, lĩnh vực như điều kiện năng lực, tiêu chuẩn kỹ thuật, hợp đồng, xác định giá gói thầu, dự toán… nên được điều chỉnh theo pháp luật chuyên ngành tương ứng; đồng thời xây dựng quy trình liên thông, thống nhất giữa các luật, tránh chồng chéo, hạn chế việc phải lập lại cùng một loại số liệu.

Về chỉ định thầu, các đại biểu thống nhất định hướng tiếp tục mở rộng các trường hợp áp dụng, nhất là đối với các trường hợp đặc biệt, nhằm đẩy nhanh tiến độ, rút ngắn thời gian lựa chọn nhà đầu tư, đồng thời tăng cường kiểm tra, giám sát.

Các nhóm đề xuất mở rộng gồm gói thầu thuộc dự án đầu tư công trọng điểm, cấp bách; gói thầu thuộc hạ tầng khu công nghiệp, khu kinh tế, logistics; gói thầu phục vụ chỉnh trang, cải tạo chung cư cũ, khu đô thị; gói thầu chuyển đổi số, dữ liệu, trí tuệ nhân tạo, khoa học công nghệ; gói thầu cần triển khai ngay theo chỉ đạo của cấp có thẩm quyền.

Các đại biểu cũng kiến nghị tiếp tục đẩy mạnh đấu thầu số, sử dụng hồ sơ trên mạng theo hướng doanh nghiệp chỉ phải nộp hồ sơ một lần; khai thác cơ sở dữ liệu về hồ sơ dự thầu, năng lực, kinh nghiệm của nhà thầu trên Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia để rút ngắn thời gian lựa chọn nhà thầu; đồng thời khai thác cơ sở dữ liệu về giá để hỗ trợ xác định giá gói thầu sát với thị trường.

Bên cạnh đó, cần tăng cường áp dụng phương pháp đánh giá tổng hợp giữa kỹ thuật và giá đối với các gói thầu có yêu cầu kỹ thuật cao; hoàn thiện cơ chế đặt hàng sản phẩm khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo; tiếp tục phân cấp, phân quyền, nâng cao quyền chủ động và trách nhiệm của chủ đầu tư; nghiên cứu chuyển từ đánh giá chủ yếu dựa trên tuân thủ quy trình, thủ tục sang đánh giá hiệu quả dự án.

BÁO CÁO RÕ HƯỚNG SỬA TOÀN DIỆN LUẬT ĐẤU THẦU

Kết luận cuộc họp, Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc nêu rõ tại Thông báo số 213/TB-VPCP ngày 25/4/2026 về Hội nghị toàn quốc đẩy mạnh phân bổ, giải ngân vốn đầu tư công năm 2026, Thủ tướng Chính phủ đã giao Bộ Tài chính chủ trì, phối hợp với các cơ quan liên quan nghiên cứu, xây dựng dự án Luật hợp nhất Luật Đầu tư công và Luật Ngân sách nhà nước; sửa đổi Luật Đấu thầu, trình Quốc hội tại Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XVI.

Bộ Tài chính cũng được giao tiếp tục rà soát các vướng mắc trong thể chế, cơ chế, chính sách liên quan đến đầu tư công, nhất là các quy định về đấu thầu, xây dựng, để tháo gỡ theo thẩm quyền hoặc báo cáo, đề xuất cấp có thẩm quyền cho chủ trương thực hiện; trước mắt là cơ chế chỉ định thầu đối với gói thầu tư vấn, gói thầu xây lắp.

Phó Thủ tướng Thường trực nhấn mạnh việc sửa đổi pháp luật về đấu thầu phải bảo đảm công khai, minh bạch, tạo điều kiện thuận lợi cho nhà thầu, đồng thời góp phần phòng, chống tham nhũng, lãng phí.

Theo Phó Thủ tướng Thường trực, định hướng xây dựng pháp luật hiện nay là chuyển từ việc quy định chi tiết, cụ thể trong luật sang xây dựng luật khung, luật ống, chỉ quy định những vấn đề mang tính nguyên tắc; các nội dung cụ thể giao Chính phủ quy định tại nghị định để tạo thuận lợi trong tổ chức thực hiện.

Phó Thủ tướng Thường trực yêu cầu việc sửa đổi Luật Đấu thầu phải trên cơ sở tổng kết thực tiễn thi hành, xác định rõ các vướng mắc cần giải quyết, từ đó xây dựng đề xuất sửa đổi phù hợp. Quá trình xây dựng luật phải bảo đảm các văn bản hướng dẫn dưới luật được chuẩn bị đồng thời, trình kèm theo.

Phó Thủ tướng Thường trực nhấn mạnh Luật Đấu thầu đã được đưa vào chương trình xây dựng luật năm 2026. Cùng với đề xuất sửa đổi một số quy định về đấu thầu ở cấp nghị định, Bộ Tài chính cần báo cáo rõ nội dung nghiên cứu, sửa đổi toàn diện Luật Đấu thầu trình Quốc hội theo đúng chỉ đạo của cấp có thẩm quyền.

Về sửa đổi Nghị định số 214/2025/NĐ-CP và các nghị định liên quan, Phó Thủ tướng Thường trực yêu cầu Bộ Tài chính tiếp thu đầy đủ ý kiến các bộ, ngành, hiệp hội; nghiên cứu, xác định mức hạn mức áp dụng chỉ định thầu phù hợp đối với các gói thầu tư vấn, giải phóng mặt bằng theo chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ.