Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn nhấn mạnh Luật Phát triển đô thị có ý nghĩa chiến lược, trực tiếp thể chế hóa chủ trương của Đảng về phát triển Thành phố Hồ Chí Minh và các đô thị động lực, góp phần hoàn thiện thể chế phát triển quốc gia trong giai đoạn mới.

Tiếp tục chương trình phiên họp thứ 4, sáng 28/7, tại Nhà Quốc hội, dưới sự chủ trì của Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn và điều hành của Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến về dự án Luật Phát triển đô thị.

THÁO GỠ ĐIỂM NGHẼN THỂ CHẾ, TĂNG CƯỜNG PHÂN CẤP, PHÂN QUYỀN

Trình bày tờ trình, Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng nêu rõ dự án Luật Phát triển đô thị được xây dựng nhằm tạo lập khuôn khổ pháp lý ổn định, đột phá và khả thi thúc đẩy phát triển Thành phố Hồ Chí Minh, đô thị đặc biệt, thành phố khác và khu kinh tế đặc biệt.

Mục tiêu trọng tâm là tháo gỡ điểm nghẽn về thể chế, hạ tầng, nguồn lực và tổ chức thực hiện; tăng cường phân cấp, phân quyền để thúc đẩy phát triển nhanh, bền vững.

Dự thảo luật gồm 05 chương, 68 Điều tập trung vào hai nhóm nội dung chủ yếu. Đó là phân quyền triệt để, toàn diện cho đô thị đặc biệt; nhất là phân quyền ban hành văn bản quy phạm pháp luật, gắn với cơ chế giám sát, kiểm tra, trách nhiệm giải trình.

Đồng thời thiết lập hệ thống cơ chế, chính sách thúc đẩy phát triển đô thị. Đặc biệt về tổ chức chính quyền đô thị, chế độ công vụ, ban hành văn bản quy phạm pháp luật, quy hoạch, xây dựng, phát triển đô thị, trật tự an toàn đô thị, kinh tế, văn hóa, xã hội, khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, nguồn lực phát triển, liên kết vùng và phát triển kinh tế biển…

Một số nội dung đáng chú ý như tạo cơ sở pháp lý để phát triển các lĩnh vực then chốt phù hợp với điều kiện thực tiễn, yêu cầu phát triển và năng lực thực thi của Thành phố như trung tâm tài chính quốc tế, khu thương mại tự do, logistics tích hợp, kinh tế biển, hạ tầng năng lượng, công nghiệp năng lượng, giáo dục, y tế, du lịch, thu hút nhà đầu tư chiến lược và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao…

Tán thành sự cần thiết ban hành luật, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội Phan Chí Hiếu đề nghị Chính phủ sớm thống nhất về phạm vi và đối tượng điều chỉnh cũng như các nội dung cụ thể của dự thảo luật (nhất là các nội dung liên quan đến khu kinh tế đặc biệt).

Cùng với đó, nghiên cứu làm rõ cơ chế, chính sách phát triển Thành phố Hồ Chí Minh và các đô thị đặc biệt. Phân định rõ phạm vi áp dụng đối với các thành phố khác và khu kinh tế đặc biệt phù hợp với chủ trương của cấp có thẩm quyền…

Mặt khác, tiếp tục rà soát kỹ các quy định về khu thương mại tự do (Điều 19), khu phi thuế quan (Điều 20), kinh tế biển (Điều 17), nhà đầu tư chiến lược (Điều 34); đánh giá đầy đủ tác động đối với quốc phòng, an ninh, chủ quyền quốc gia, cân đối ngân sách, nguồn lực thực hiện, khả năng tổ chức thi hành và các tác động về chính sách dân tộc, bình đẳng giới trong các quy định của dự thảo Luật.

KIẾN TẠO KHUÔN KHỔ PHÁP LÝ ĐỂ DẪN DẮT PHÁT TRIỂN ĐÔ THỊ 

Phát biểu tại phiên họp, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn cho biết đây là luật có ý nghĩa chiến lược, trực tiếp thể chế hóa chủ trương của Đảng về phát triển Thành phố Hồ Chí Minh và các đô thị động lực, góp phần hoàn thiện thể chế phát triển quốc gia trong giai đoạn mới.

Theo Chủ tịch Quốc hội, điều quan trọng nhất là phải xác định đúng vị trí của luật này; không xây dựng luật để hợp thức hóa cho các cơ chế đặc thù mà để kiến tạo một khuôn khổ pháp lý đủ tầm, dẫn dắt phát triển đô thị trong nhiều năm tới.

Chủ tịch Quốc hội khẳng định luật này không phải đo bằng số lượng cơ chế được bổ sung mà phải bằng khả năng tạo lập được môi trường pháp lý ổn định, khơi thông nguồn lực, nâng cao hiệu quả quản trị và phát triển đô thị.

Để hoàn thiện dự thảo Luật, Chủ tịch Quốc hội lưu ý chỉ luật hóa những chính sách thực sự “đã chín, đã rõ”, còn những vấn đề “chưa chín, chưa rõ” thì cần tiếp tục nghiên cứu để hoàn thiện. Ngoài ra, phải phân quyền đi đôi với kiểm soát quyền lực. Cần rà soát để đảm bảo tính thống nhất và ổn định của hệ thống pháp luật, không chồng chéo với các luật khác…

Kết luận nội dung này, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định cũng đề nghị cơ quan soạn thảo tiếp tục đánh giá kỹ mối quan hệ giữa dự thảo Luật với các nghị quyết của Quốc hội quy định về các cơ chế, chính sách đặc thù cho Thành phố Hồ Chí Minh.

Nghiên cứu phương án xử lý đối với từng nghị quyết, từng nhóm cơ chế, chính sách theo hướng xác định rõ nội dung nào được luật hóa, nội dung nào tiếp tục thực hiện, nội dung nào hết hiệu lực hoặc bị thay thế, bảo đảm không tạo khoảng trống pháp lý, không để tồn tại đồng thời nhiều văn bản điều chỉnh cùng một vấn đề…