Dự thảo Luật Dầu khí (sửa đổi) tập trung hoàn thiện quy định về phân cấp thẩm quyền và cơ chế tài chính cho Petrovietnam. Việc bổ sung khung pháp lý thu giữ carbon cùng các ưu đãi đầu tư giúp tháo gỡ vướng mắc, khơi thông nguồn lực, bảo đảm an ninh năng lượng và bảo vệ vững chắc chủ quyền biển đảo…

Chiều 17/8/2026, tiếp tục Phiên họp thứ 5, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến về việc giải trình, tiếp thu, chỉnh lý dự thảo Luật Dầu khí (sửa đổi). Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên điều hành nội dung thảo luận.

Mở đầu phiên thảo luận, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã nghe Bộ trưởng Bộ Công Thương Lê Mạnh Hùng trình bày báo cáo chi tiết về việc tiếp thu, giải trình và chỉnh lý dự thảo Luật Dầu khí (sửa đổi).

Tiếp nối nội dung này, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội Nguyễn Ngọc Bảo cũng đã trình bày báo cáo thẩm tra, phản hồi các nội dung mà cơ quan soạn thảo dự kiến điều chỉnh.

ĐẨY MẠNH PHÂN CẤP, PHÂN QUYỀN TRONG HOẠT ĐỘNG DẦU KHÍ

Theo đánh giá của Thường trực Ủy ban Kinh tế và Tài chính, dự thảo Luật Dầu khí (sửa đổi) đã được hoàn thiện nghiêm túc trên cơ sở tiếp thu tối đa ý kiến từ các đại biểu Quốc hội, Hội đồng Dân tộc và các Ủy ban của Quốc hội.

Tại Báo cáo số 547/BC-CP, Chính phủ đã thuyết minh cơ sở tiếp thu, chỉnh lý và giải trình, báo cáo, làm rõ các ý kiến, khẳng định đã rà soát theo nguyên tắc được nêu tại Kết luận số 101/KL-UBTVQH16 ngày 14/7/2026 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội về dự án Luật.

Những thay đổi trọng tâm trong dự thảo bao gồm việc chuẩn hóa khái niệm “hoạt động dầu khí”, xác định rõ thẩm quyền của Thủ tướng Chính phủ, Bộ Công Thương và Tập đoàn Công nghiệp – Năng lượng Quốc gia Việt Nam (Petrovietnam). Đồng thời, dự thảo cũng bổ sung các quy định về hoạt động thu giữ, lưu trữ carbon (CCS), phát triển công trình năng lượng ngoài khơi, các chính sách ưu đãi đầu tư và khai thác tài nguyên đối với các mỏ, cụm mỏ hoặc lô dầu khí đang trong giai đoạn khai thác tận thu.

Vấn đề phân cấp, phân quyền là một trong những nội dung nhận được sự quan tâm đặc biệt. Phó Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội Nguyễn Ngọc Bảo cho biết dự thảo Luật đã bám sát nguyên tắc nêu tại Tờ trình số 409/TTr-CP của Chính phủ, theo đó đẩy mạnh phân cấp cho Bộ Công Thương trong việc chấp thuận chủ trương thực hiện các dự án phát triển mỏ dầu khí có chuỗi đồng bộ các hạng mục công trình, thiết bị cả trên đất liền và trên biển tại Điều 31.

Thường trực Ủy ban Kinh tế và Tài chính đề xuất Ủy ban Thường vụ Quốc hội yêu cầu Chính phủ tập trung xây dựng các văn bản hướng dẫn thi hành nhằm quy định rõ ràng cơ chế phối hợp, đảm bảo rằng việc phân quyền quyết định phải luôn song hành với phân quyền trách nhiệm. Điều này nhằm mục tiêu tối ưu hóa hiệu quả triển khai, tránh tình trạng chồng chéo hoặc đứt gãy trong quá trình vận hành, đặc biệt là với các dự án năng lượng trọng điểm quốc gia, góp phần khơi thông nguồn lực và không để lãng phí thời gian do vướng mắc thủ tục hành chính.

Ủy ban Thường vụ Quốc hội nhấn mạnh, việc thay đổi mô hình quản lý và thẩm quyền tại các hoạt động dầu khí thượng nguồn cần phải được thực hiện một cách thận trọng. Chính phủ cần chỉ đạo các Bộ, ngành và Petrovietnam kịp thời báo cáo các vướng mắc phát sinh để tháo gỡ dứt điểm. Sự minh bạch và thông suốt trong triển khai thực tế sẽ là thước đo cho tính hiệu quả của các quy định mới trong Luật Dầu khí (sửa đổi).

HOÀN THIỆN CƠ CHẾ CHI PHÍ VÀ PHÁP LÝ NĂNG LƯỢNG MỚI  

Một nội dung quan trọng khác trong dự thảo Luật Dầu khí (sửa đổi) là quy định về xử lý các khoản chi phí cho Petrovietnam, được cụ thể hóa tại Điều 60 và khoản 5 Điều 62. Dự thảo đã hoàn thiện các quy định nhằm đảm bảo Tập đoàn có đủ cơ chế tài chính khi thực hiện các nghĩa vụ của nước chủ nhà thay mặt cho Nhà nước. Thường trực Ủy ban Kinh tế và Tài chính lưu ý Chính phủ cần ban hành các hướng dẫn chi tiết, thiết lập hệ thống kiểm tra, giám sát chặt chẽ để các khoản chi phí này được xử lý minh bạch, đúng quy định.

Đối với các nghĩa vụ đã được Tập đoàn thực hiện thay trước ngày Luật Dầu khí số 12/2022/QH15 có hiệu lực thi hành nhưng chưa được xử lý chi phí trước thời điểm Luật này có hiệu lực thi hành, đề nghị Chính phủ chỉ đạo các cơ quan hữu quan bảo đảm thực hiện đầy đủ trách nhiệm báo cáo, xin ý kiến cấp có thẩm quyền theo đúng quy định chuyển tiếp tại khoản 5 Điều 62 của Luật này.

Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật Phan Chí Hiếu và Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Hồng đều bày tỏ sự đồng thuận với cơ chế này, nhưng nhấn mạnh yêu cầu phải tách bạch rõ ràng giữa nguồn thu ngân sách nhà nước và hoạt động tài chính tự chủ của doanh nghiệp.

Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Hồng lưu ý việc xác định giá trị ròng của phần nước chủ nhà theo khoản 4 Điều 60 phải dựa trên các chứng từ hạch toán riêng biệt, được kiểm toán đầy đủ. Đối với các nghĩa vụ phát sinh trước Luật Dầu khí năm 2022, đề nghị rà soát chốt số liệu để xử lý dứt điểm sau khi được cấp có thẩm quyền chấp thuận, không kéo dài thành cơ chế thường xuyên.

Về khung pháp lý cho hoạt động thu giữ, lưu trữ carbon (CCS) tại Mục I Chương VIII cũng là điểm nhấn mang tính đột phá. Trên tinh thần đổi mới lập pháp của Nghị quyết số 66-NQ/TW, dự thảo Luật đưa ra các quy định mang tính nguyên tắc để tạo cơ sở pháp lý ban đầu cho hoạt động CCS gắn liền với khai thác dầu khí. Ủy ban Thường vụ Quốc hội đánh giá cao cách tiếp cận này, coi đây là tiền đề để Chính phủ quy định chi tiết, tạo sự linh hoạt trong quá trình triển khai thực tế.

Tuy nhiên, các đại biểu cũng đề nghị Chính phủ tiếp tục nghiên cứu sâu hơn về giai đoạn hậu khai thác dầu khí, khi các mỏ cũ được chuyển đổi công năng thành nơi lưu trữ carbon, nhằm đảm bảo tính khả thi và an toàn môi trường bền vững.

Kết luận phiên họp, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên đánh giá cao sự phối hợp chặt chẽ giữa Cơ quan chủ trì soạn thảo và Ủy ban Kinh tế và Tài chính trong việc hoàn thiện dự thảo.

Phó Chủ tịch Quốc hội đề nghị Chính phủ tiếp tục rà soát kỹ lưỡng các quy định, đảm bảo sự thống nhất với hệ thống pháp luật hiện hành và tuân thủ nghiêm túc Quy định 178-QĐ/TW của Bộ Chính trị về kiểm soát quyền lực, phòng chống tham nhũng trong công tác xây dựng pháp luật.

Trên cơ sở kết quả phiên họp, Ủy ban Thường vụ Quốc hội thống nhất trình Quốc hội xem xét, biểu quyết thông qua dự thảo Luật Dầu khí (sửa đổi) sau khi được tiếp thu, chỉnh lý theo kết luận của Phiên họp này.

Chính phủ chịu trách nhiệm toàn diện đối với việc tiếp thu, chỉnh lý, hoàn thiện dự thảo luật; bảo đảm tiến độ, chất lượng cả về nội dung và kỹ thuật lập pháp, trình Quốc hội chậm nhất là ngày 21/8/2026 để Quốc hội xem xét, biểu quyết thông qua theo chương trình Kỳ họp không thường lệ thứ Nhất.