Diễn đàn Hợp tác Kinh tế Thương mại Việt Nam - EU lần thứ 9 khẳng định tầm nhìn Đối tác Chiến lược toàn diện. Sự kiện tập trung thúc đẩy kinh tế xanh, tái cấu trúc chuỗi giá trị cùng chuyển dịch năng lượng. Hai bên cam kết khai thác tiềm năng, đáp ứng nhu cầu phát triển bền vững…

Chiều 4/11, tại Hà Nội, Bộ Công Thương phối hợp với Phái đoàn Liên minh châu Âu (EU) tại Việt Nam, Hội đồng Kinh doanh EU - ASEAN (EU-ABC) và Hiệp hội Doanh nghiệp châu Âu tại Việt Nam (EuroCham) tổ chức Diễn đàn Hợp tác Kinh tế - Thương mại Việt Nam - EU năm 2026 với chủ đề “Định hình tương lai kinh tế xanh và chuỗi giá trị mới”.

Diễn đàn là sự kiện kinh tế đối ngoại quan trọng, góp phần đẩy mạnh chuyển đổi mô hình tăng trưởng, mở rộng hợp tác kinh tế - thương mại toàn diện, sâu sắc và bền vững giữa Việt Nam với các đối tác châu Âu.

NỀN TẢNG THƯƠNG MẠI VỮNG CHẮC TẠO ĐÀ BỨT PHÁ

Phát biểu tại diễn đàn, Thứ trưởng Bộ Công Thương Lương Hoàng Thái nhấn mạnh kinh tế Việt Nam duy trì đà tăng trưởng tích cực trước biến động toàn cầu. Trong 9 tháng đầu năm 2026, GDP tăng trưởng trên 9% so với cùng kỳ, đạt mức cao nhất kể từ năm 2011. Hoạt động thương mại bứt phá khi tổng kim ngạch xuất nhập khẩu hàng hóa tính đến thời điểm này (ngày 4/11/2026) vượt 1.000 tỷ USD, tăng trên 30% so với cùng kỳ.

Đặc biệt, với 18 hiệp định thương mại tự do, Việt Nam củng cố vị thế trung tâm sản xuất, thương mại và logistics của khu vực. Hiện nay, Chính phủ kiên định giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô, phấn đấu tăng trưởng hai con số trong giai đoạn tới, đạt mức tăng trưởng GDP bình quân từ 10%/năm trở lên và đưa Việt Nam vào nhóm 30 nền kinh tế lớn nhất thế giới năm 2030.

Trong tiến trình đó, EU giữ vai trò đối tác chiến lược hàng đầu với sự bổ trợ to lớn về cơ cấu kinh tế. Sau hơn 6 năm thực thi Hiệp định thương mại tự do Việt Nam – EU (EVFTA), thương mại song phương phát triển vượt bậc. Trong 9 tháng đầu năm 2026 ghi nhận kim ngạch hai chiều đạt trên 65 tỷ USD, tăng gần 20% so với cùng kỳ năm trước. EU hiện là đối tác thương mại lớn thứ tư, thị trường xuất khẩu lớn thứ ba và thị trường nhập khẩu lớn thứ sáu của Việt Nam, trong khi Việt Nam là đối tác thương mại lớn nhất của EU tại ASEAN.

Trên nền tảng quan hệ hợp tác giữa hai bên, cùng đòn bẩy từ EVFTA và kỳ vọng về Hiệp định Bảo hộ đầu tư Việt Nam-EU (EVIPA), Thứ trưởng nhận định dư địa hợp tác kinh tế, thương mại và đầu tư giữa Việt Nam và EU còn rất lớn. Tuy nhiên, để đón đầu và hiện thực hóa những cơ hội mới, hai bên cần có những nỗ lực cụ thể, với sự tham gia của cộng đồng doanh nghiệp.

Chia sẻ tại diễn đàn, Đại sứ Julien Guerrier, Trưởng Phái đoàn Liên minh châu Âu tại Việt Nam, cho biết trong bối cảnh kinh tế toàn cầu đối mặt với sự phân mảnh, bất định và tăng trưởng chậm lại ở nhiều khu vực, Việt Nam tiếp tục nổi lên như một điểm sáng về sự năng động, khả năng chống chịu và khát vọng vươn lên.

“Tiến trình phát triển kinh tế của Việt Nam là một trong những thành tựu ấn tượng nhất của thời đại chúng ta. Mục tiêu trở thành quốc gia phát triển, thu nhập cao, dựa trên đổi mới sáng tạo vào năm 2045 và đạt phát thải ròng bằng “0” vào năm 2050 thể hiện tầm nhìn chiến lược và cam kết mạnh mẽ cho tương lai”, Đại sứ Julien Guerrier nhấn mạnh; đồng thời khẳng định việc nâng cấp quan hệ lên Đối tác Chiến lược Toàn diện vào đầu năm 2026 và chuyến thăm Vương quốc Bỉ mới đây của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã tạo động lực chính trị mạnh mẽ cho sự phát triển của quan hệ hai bên.

Nhận định EVFTA tiếp tục là trụ cột vững chắc của hợp tác kinh tế song phương, Đại sứ Julien Guerrier tin tưởng việc thực thi đầy đủ và hiệu quả hiệp định sẽ tiếp tục giải phóng tiềm năng tăng trưởng to lớn hơn nữa. Hiện nay, Việt Nam đang là đối tác thương mại lớn nhất của EU trong khối ASEAN và đứng thứ 16 trên toàn cầu của EU. Để đón nhận làn sóng đầu tư chất lượng cao mới từ EU, đặc biệt là kinh tế xanh và chuỗi giá trị tương lai, Đại sứ ủng hộ mạnh mẽ các nỗ lực của Việt Nam nhằm cải thiện thực thi pháp luật, chuyển dịch từ “tiền kiểm” sang quản lý dựa trên rủi ro để mở rộng cơ hội cho các doanh nghiệp nhỏ và vừa châu Âu.

CHUYỂN DỊCH NĂNG LƯỢNG TẠO CƠ HỘI HỢP TÁC MỚI

Đại diện cho cộng đồng doanh nghiệp châu Âu, ông Noel Clehane, Phó Chủ tịch Hội đồng Kinh doanh EU – ASEAN (EU-ABC) khẳng định doanh nghiệp từ lâu đã luôn coi quan hệ EU – Việt Nam mang tính chiến lược và toàn diện. Trong bối cảnh chuỗi giá trị toàn cầu tái định hình, câu hỏi lớn nhất là làm thế nào để Việt Nam thu hút tỷ trọng lớn hơn nguồn vốn đầu tư chất lượng cao, công nghệ tiên tiến và tạo ra nhiều giá trị gia tăng hơn.

Định hướng này hoàn toàn phù hợp với tinh thần Nghị quyết số 10-NQ/TW về phát triển khu vực kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài. Doanh nghiệp châu Âu mong muốn chung tay kiến tạo hệ sinh thái bền vững, bởi tính cạnh tranh hiện nay gắn liền mật thiết với các tiêu chuẩn xanh trong sản xuất, chuyển dịch năng lượng và tài chính bền vững.

Đáp lại mối quan tâm đó, Đại sứ Julien Guerrier đánh giá cao việc gần 4 tỷ Euro đầu tư vào năng lượng tái tạo tại Việt Nam trong nửa đầu năm 2026. Thông qua Chương trình Đối tác chuyển dịch năng lượng công bằng (JETP) và Chiến lược Cửa ngõ toàn cầu (Global Gateway), các tổ chức châu Âu sẵn sàng đồng hành cung cấp nguồn lực tài chính cùng công nghệ tiên tiến.

Với vai trò là cơ quan điều hành chuyên ngành năng lượng, ông Trịnh Quốc Vũ, Phó Cục trưởng Cục Điện lực, Bộ Công Thương, cho biết trong lộ trình hướng tới mục tiêu phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050 theo Quy hoạch điện 8 điều chỉnh được phê duyệt tại Quyết định số 768/QĐ-TTg ngày 15/4/2025, ngành điện tập trung vào các giải pháp trọng tâm nhằm hoàn thiện khuôn khổ pháp lý, khuyến khích tư nhân tham gia đầu tư nguồn và lưới điện, đồng thời mở rộng cơ chế mua bán điện trực tiếp (DPPA) và xây dựng cơ chế giá điện hai thành phần gồm giá công suất và giá điện năng. Cùng với đó, tăng cường kiểm tra giám sát, kiên quyết rà soát và thay thế các dự án chậm tiến độ bằng nguồn điện khả thi hơn.

Để hiện thực hóa những định hướng trên, Việt Nam xác định ba lĩnh vực ưu tiên hợp tác cùng các đối tác châu Âu, bao gồm: phát triển điện gió ngoài khơi; xây dựng hệ thống pin lưu trữ năng lượng (BESS), nâng cao tính linh hoạt vận hành hệ thống điện và mở rộng thủy điện tích năng với sự hỗ trợ của EU và các tổ chức tài chính, trong đó có Ngân hàng Tái thiết Đức (KfW), Cơ quan Phát triển Pháp (AFD); và đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao, thúc đẩy nghiên cứu chuyển giao công nghệ và xây dựng chuỗi cung ứng công nghiệp năng lượng mới.

“Việt Nam cam kết tiếp tục hoàn thiện thể chế, cải thiện môi trường đầu tư và tháo gỡ khó khăn, vướng mắc để tạo điều kiện thuận lợi cho các nhà đầu tư tham gia phát triển ngành điện”, ông Vũ khẳng định; đồng thời tin tưởng với thế mạnh về công nghệ, kinh nghiệm, năng lực đầu tư và nguồn lực tài chính xanh của cộng đồng doanh nghiệp châu Âu cùng tiềm năng phát triển năng lượng tái tạo của Việt Nam, hợp tác giữa Việt Nam – EU sẽ ngày càng đi vào chiều sâu, mang lại những dự án hợp tác cụ thể, thiết thực, đóng góp vào mục tiêu đảm bảo an ninh năng lượng và chuyển dịch năng lượng bền vững của Việt Nam.