Trong một cuộc khảo sát của BofA Global Research với các nhà đầu tư toàn cầu vào đầu tháng 8, khoảng 70% người được hỏi dự báo kinh tế Mỹ sẽ xảy ra đình lạm (stagflation) - tình trạng tăng trưởng trì trệ kết hợp lạm phát cao - trong vòng 12 tháng tới...

Những dữ liệu gần đây cho thấy thị trường lao động Mỹ có sự suy yếu, lạm phát lõi (core inflation) tăng mạnh và chỉ số giá sản xuất (PPI) tăng đột biến càng củng cố cho mối lo về đình lạm.

Tuy nhiên, thị trường cổ phiếu toàn cầu, bao gồm Mỹ, vẫn ở mức cao kỷ lục, trong khi thị trường trái phiếu tương đối yên ả. Điều này cho thấy không có nhiều sự hoảng loạn kể cả khi rủi ro đình lạm ở Mỹ đang ngày càng hiện rõ.

“Đình lạm nằm ở tâm lý của thị trường, chứ không phải ở giá cả”, bà Marie-Anne Allier, giám đốc quản lý tài sản thu nhập cố định tại công ty Carmignac, nhận xét.

Dưới đây là một số rủi ro chính với thị trường toàn cầu nếu kinh tế Mỹ xảy ra đình lạm, theo tổng hợp ý kiến từ các nhà phân tích của hãng tin Reuters.

RỦI RO TRÊN THỊ TRƯỜNG TRÁI PHIẾU

Lạm phát dai dẳng, hoặc nỗi lo lạm phát, có thể tác động tiêu cực tới các trái phiếu kỳ hạn dài khi làm giảm giá trị thực của các khoản thanh toán lãi cố định theo thời gian.

Theo ông Paul Eitelman, giám đốc chiến lược đầu tư toàn cầu của công ty Russell Investments, các quỹ hưu trí và công ty bảo hiểm ngày càng lo ngại về tác động của lạm phát tới danh mục trái phiếu của họ.

“Nếu Mỹ có thêm một báo cáo việc làm yếu nữa, điều này sẽ làm tăng đáng kể mối lo về đình lạm”, ông Eitelman nói thêm.

Trái phiếu ở các thị trường khác cũng không tránh được tác động tiêu cực.

"Lãi suất và đường cong lợi suất trái phiếu kỳ hạn dài của các nền kinh tế trong nhóm các nước công nghiệp phát triển G7 có mối tương quan chặt chẽ”, ông Mayank Markanday, quản lý danh mục đầu tư tại Foresight Group, nhận xét. “Nếu trái phiếu kỳ hạn dài tại Mỹ ghi nhận một đợt bán tháo lớn, chúng ta có thể thấy tác động lan tỏa tại một số nền kinh tế khác”.

G7 gồm các quốc gia Canada, Pháp, Đức, Italy, Nhật Bản, Anh và Mỹ.

Trên thực tế, đã có một đợt bán tháo trái phiếu kỳ hạn dài tại một số thị trường lớn. Dù lợi suất trái phiếu kỳ hạn 2 năm tại Mỹ, Đức và Anh có xu hướng giảm từ đầu năm đến nay, nhưng lợi suất trái phiếu kỳ hạn 30 năm đang tăng.

Nếu tình trạng lạm phát cao khiến Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) quyết định không giảm thêm lãi suất trong năm nay, trái phiếu kỳ hạn ngắn cũng sẽ bị ảnh hưởng.

RỦI RO TRÊN THỊ TRƯỜNG CỔ PHIẾU

Fidelity International dự báo tăng trưởng kinh tế Mỹ sẽ chậm lại trong năm nay và đình lạm là một trong hai kịch bản lõi của tập đoàn này. Dù vẫn lạc quan về các cổ phiếu công nghệ lớn của Mỹ nhưng vào giữa tháng 7, bà Caroline Shaw, quản lý tài sản tại Fidelity International, đã quyết định mua thêm các sản phẩm phái sinh - cụ thể là quyền chọn bán - để đề phòng trường hợp các chỉ số cổ phiếu vốn hóa nhỏ Russell 2000 giảm.

Cũng giống trái phiếu, thị trường cổ phiếu toàn cầu sẽ bị ảnh hưởng dù đình lạm chỉ xảy ra ở Mỹ.

Theo ông Michael Metcalfe, giám đốc chiến lược vĩ mô của công ty dịch vụ tài chính State Street, kể từ năm 1990, thị trường cổ phiếu toàn cầu giảm bình quân 15% vào những thời điểm dữ liệu về hoạt động sản xuất tại Mỹ suy giảm và giá cả tăng. 

Nhận định về việc giá cổ phiếu vẫn không ngừng tăng thời gian gần đây, ông Metcalfe cho rằng điều này phản ánh suy nghĩ của nhà đầu tư rằng “gián đoạn trong hệ thống giao dịch toàn cầu sẽ không ảnh hưởng tới lợi nhuận của các tập đoàn công nghệ lớn”.

“Thị trường đang phớt lờ những tin xấu và chỉ tập trung vào những tin tốt”, bà Kristina Hooper, chiến lược gia trưởng tại công ty Man Group, nhận xét. “Tương tự như khi nuôi con, mọi người chỉ muốn nhìn vào điều tốt nhất ở con mình. Thị trường có thể cũng đang như vậy”.

USD SUY YẾU

Ông Nabil Milali, quản lý danh mục đầu tư tại công ty Edmond de Rothschild Asset Management, cũng nhận định các dữ liệu gần đây cho thấy nền kinh tế Mỹ đang hướng tới tình trạng đình lạm. Ông dự báo đồng USD sẽ suy yếu so với euro.

“Đình lạm sẽ gây ra rủi ro kép cho đồng bạc xanh vì tăng trưởng kinh tế yếu có thể khiến USD mất giá, còn lạm phát kéo dài làm giảm sức mua của đồng tiền này ở nước ngoài”, ông Milali nói thêm.

Tính từ đầu năm đến nay, đồng euro đã tăng hơn 12% so với USD. Các đồng tiền khác như yên Nhật và bảng Anh cũng đang mạnh lên.

VẬY NÊN ĐẦU TƯ VÀO ĐÂU?

Theo bà Hooper của Man Group, đình lạm có thể là một nguyên nhân nữa thúc đẩy nhà đầu tư tiếp tục mua vàng - vốn là loại tài sản được các nhà đầu tư lo lắng về nhiều loại rủi ro lựa chọn.

Còn theo ông Markanday của Foresight Group, ngoài vàng, một số tài sản phòng ngừa rủi ro lạm phát khác cũng được nhà đầu tư ưa chuộng như trái phiếu kỳ hạn ngắn.

Ông Eitelman của Russell cho biết nhiều nhà đầu tư chuyên nghiệp đang chuyển sang các sản phẩm phái sinh phức tạp như hợp đồng hoán đổi lạm phát - loại tài sản tăng giá khi các chỉ số giá của nền kinh tế vượt một mức nhất định. Giá hợp đồng hoán đổi lạm phát kỳ hạn 2 năm tại Mỹ hiện đang ở gần mức cao nhất trong vòng 2 năm trở lại đây.