Chính phủ Mexico dự kiến tăng thuế quan với hàng hóa Trung Quốc nhằm bảo vệ doanh nghiệp trong nước khỏi hàng nhập khẩu giá rẻ và đáp ứng yêu cầu từ lâu của chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump...

Kế hoạch tăng thuế quan này được thể hiện trong dự thảo ngân sách năm 2026.

“Việc tăng thuế, dự kiến áp dụng cho các mặt hàng bao gồm ô tô, hàng dệt may và nhựa, nhằm mục đích bảo vệ các nhà sản xuất trong nước khỏi hàng nhập khẩu từ Trung Quốc”, ba nguồn tin tiết lộ với hãng tin Reuters.

Một nguồn tin cũng cho biết Mexico đang cân nhắc tăng thuế quan với hàng hóa nhập khẩu từ một số quốc gia châu Á khác. Hiện chưa rõ mức thuế suất và kế hoạch này cũng có thể thay đổi.

Dự thảo ngân sách năm 2026 của chính quyền Tổng thống Claudia Sheinbaum dự kiến sẽ được trình lên Quốc hội vào ngày 8/9.

Dù kế hoạch này cần được Quốc hội thông qua, đảng của bà Sheinbaum và các đồng minh hiện nắm đa số ghế tại cả thượng viện và hạ viện, do đó ít có khả năng kế hoạch bị thay đổi hoặc bị bác bỏ.

Từ đầu năm nay, chính quyền ông Trump đã thúc giục Mexico tăng thuế quan với hàng nhập khẩu từ Trung Quốc như Mỹ đã làm. Các quan chức Mexico sau đó đã đề xuất ý tưởng về một “Pháo đài Bắc Mỹ” nhằm hạn chế hàng hóa xuất khẩu từ Trung Quốc, đồng thời tăng cường quan hệ thương mại và sản xuất giữa Mỹ, Mexico và Canada. Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent khi đó cũng tỏ ra hào hứng với ý tưởng này.

Dự kiến vào giữa năm sau, Mỹ, Mexico và Canada sẽ đánh giá lại thỏa thuận thương mại tự do giữa ba quốc gia USMCA– thỏa thuận được đàm phàn trong nhiệm kỳ đầu tiên của ông Trump.

“Xuất khẩu của Trung Quốc sang khu vực Mỹ Latinh đã tăng đáng kể trong năm nay, bù đắp cho sự sụt giảm sang thị trường Mỹ. Ngoài việc làm hài lòng Mỹ, Mexico cũng cần bảo vệ ngành sản xuất của mình”, bà Ning Sun, chiến lược gia cấp cao về thị trường mới nổi tại công ty State Street Global Markets ở Boston (Mỹ), nhận xét. “Tôi cho rằng Mexico sẽ điều chỉnh chính sách kinh tế và đối ngoại của mình theo hướng tương đồng với Mỹ”.

Lâu nay, Mỹ gây áp lực với Mexico – đối tác thương mại lớn nhất của nước này – nhằm ngăn chặn hàng hóa giá rẻ từ Trung Quốc đi qua Mexico vào Mỹ. Vào tháng trước, ông Trump đã hoãn áp thuế quan đối ứng ở mức cao với Mexico sau cuộc điện đàm với bà Sheinbaum để hai bên có thêm thời gian để đàm phán.

Mexico và Mỹ cũng đang tiến gần một thỏa thuận về chống buôn bán ma túy và bạo lực. Vào đầu nhiệm kỳ, ông Trump tuyên bố áp thuế quan 25% với hàng hóa Mexico vì nước này chưa hành động đủ để  ngăn chặn dòng chảy chất gây nghiện fentanyl nhập lậu vào Mỹ. Các mặt hàng nằm trong thỏa thuận thương mại tự do giữa Mỹ Mexico và Canada được miễn thuế quan này. Việc giải quyết được vấn đề fentanyl sẽ giúp các nhà đàm phán Mexico dễ tìm được tiếng nói chung hơn với phía Mỹ trong các vấn đề bất đồng khác như nhập khẩu cà chua và thép.

Những năm gần đây, Mexico trở thành một trong những điểm đến hàng đầu của ô tô Trung Quốc, vượt qua cả Nga – theo Hiệp hội Ô tô Trung Quốc. Dù ô tô Trung Quốc chịu mức thuế quan 20% khi xuất khẩu vào Mexico nhưng con số này vẫn thấp so với thuế quan lên tới 100% với xe điện Trung Quốc xuất khẩu vào Mỹ từ thời cựu Tổng thống Joe Biden. Washington cũng cấm hầu hết các loại ô tô tại Mỹ sử dụng phần mềm do Trung Quốc phát triển.

“Nếu mức thuế quan sắp tới không đủ cao để giúp doanh nghiệp Mexico cạnh tranh trên thị trường nội địa thì cũng không hiệu quả”, bà Vanessa Ramírez, CEO công ty tư vấn Economic Analysis for Company Planning (Ecanal), nhận xét.

Việc tăng thuế quan với hàng nhập khẩu từ Trung Quốc sẽ giúp tăng nguồn thu và bổ trợ cho nỗ lực giảm thâm hụt ngân sách của Chính phủ của bà Sheinbaum. Năm 2024, Mexico ghi nhận thâm hụt ngân sách cao nhất kể từ những năm 1980 sau khi chính quyền tiền nhiệm của bà chi tiêu mạnh tay cho các dự án trọng điểm trước khi rời nhiệm sở. Chính quyền của bà Sheinbaum thời gian qua theo đuổi kể các hoạch tăng thu thuế nhưng cũng cam kết tránh tăng thuế quá mạnh.

Bên cạnh đó, bà Sheinbaum cũng đang nỗ lực thúc đẩy các ngành công nghiệp trong nước thông qua “Kế hoạch Mexico”, theo đó tập trung hỗ trợ các khu công nghiệp và dự án chi tiêu công để kích thích đầu tư trong bối cảnh môi trường thương mại toàn cầu nhiều bất ổn. Trước đó, Mexico đã tăng thuế với một số mặt hàng nhập khẩu, bao gồm hàng dệt may và quần áo.