Công nghệ thanh toán không tiếp xúc đang mở ra một cục diện mới đầy triển vọng cho giao thông công cộng tại Việt Nam. Nhưng đây không chỉ đơn thuần là nâng cấp về công nghệ mà còn là một “cuộc cách mạng về trải nghiệm”, phù hợp với xu thế và lối sống xanh bền vững…

Xu hướng giao thông xanh đang ngày càng trở nên quan trọng trong chiến lược phát triển bền vững. Nhiều quốc gia đã cam kết đầu tư vào hạ tầng giao thông xanh, nhằm giảm thiểu khí thải, bảo vệ tài nguyên môi trường và Việt Nam cũng không ngoại lệ.

Tuy nhiên, để người dân dần loại bỏ phương tiện cá nhân, sử dụng và hình thành thói quen di chuyển bằng các phương tiện công cộng lại là bài toán khó. Để giải được bài toán này, cần phải tổng hoà được nhiều yếu tố bao gồm hạ tầng giao thông công cộng đồng bộ, kết nối; có các chính sách khuyến khích từ chính quyền địa phương; đa dạng sự lựa chọn để người dân tối ưu hoá lộ trình di chuyển; phương tiện công cộng chất lượng, hiện đại và thân thiện với người dùng;…

GIAO THÔNG THÔNG MINH VỚI THANH TOÁN KHÔNG TIỀN MẶT

Đến nay, Việt Nam đang vận hành 3 tuyến metro tại 2 đô thị lớn nhất cả nước, bao gồm tuyến Cát Linh - Hà Đông (11/2021), tuyến Nhổn - Ga Hà Nội (8/2024) tại Thủ đô và tuyến Bến Thành - Suối Tiên (12/2024) tại TP.HCM.

Khác với 2 tuyến tại Hà Nội, người dân phải sử dụng tiền mặt để mua thẻ vé hoặc token để di chuyển bằng metro. Tuyến Bến Thành - Suối Tiên lại được triển khai áp dụng hệ thống thanh toán tự động theo công nghệ Open-loop, người dân hoàn toàn có thể sử dụng thẻ ngân hàng, ví điện tử, mã QR, Apple Pay hay Samsung Pay để thanh toán gọn lẹ, đó là sự khác biệt. Việc triển khai dịch vụ thanh toán không tiếp xúc trên tuyến Metro Bến Thành - Suối Tiên đánh dấu một bước tiến quan trọng trong việc hiện đại hóa giao thông công cộng ở Việt Nam.

Trước tốc độ đô thị hóa và nhu cầu di chuyển ngày càng tăng, việc phát triển các phương thức thanh toán hiện đại trong giao thông công cộng cũng là một trong những yếu tố quan trọng giúp nâng cao trải nghiệm, thu hút ngày càng nhiều người dân sử dụng phương tiện công cộng làm phương tiện di chuyển chính. Khi việc đi lại trở nên dễ dàng hơn, người dân sẽ có động lực từ bỏ phương tiện cá nhân, góp phần giảm ùn tắc giao thông tại các đô thị đông dân.

Đồng thời, việc áp dụng thanh toán không tiền mặt giúp tối ưu hóa quy trình vận hành, giảm nhu cầu in ấn vé giấy hay thẻ nhựa, lượng rác thải từ các loại vé truyền thống sẽ giảm đáng kể, giúp tiết kiệm tài nguyên thiên nhiên và hạn chế ô nhiễm. Không chỉ vậy, với thời gian giao dịch nhanh hơn, giúp phương tiện di chuyển hiệu quả hơn, hạn chế lượng khí thải phát sinh. Nhờ đó, thanh toán vé điện tử không chỉ cải thiện trải nghiệm người dùng mà còn góp phần xây dựng một hệ thống giao thông xanh, bảo vệ môi trường và phát triển đô thị bền vững.

Trong tương lai, đường sắt đô thị tiếp tục hình thành và mở rộng tại nhiều địa phương, các phương tiện công cộng khác như xe buýt, xe điện buggy, buýt đường thuỷ,… cũng sẽ đồng bộ hệ thống vé điện tử tạo ra một “hệ sinh thái” giao thông công cộng đa dạng, liên kết, người dân dễ dàng nối tuyến di chuyển mà không vướng bận trong việc thanh toán. Đây cũng là tiền đề để TP.HCM cũng như các đô thị lớn khác trong cả nước hình thành các mô hình TOD (Transit-Oriented Development - phát triển đô thị theo định hướng phát triển giao thông công cộng).

NGÂN HÀNG THÚC ĐẨY THANH TOÁN SỐ CHO GIAO THÔNG ĐÔ THỊ

Để triển khai hiệu quả, thành công các giải pháp thanh toán hiện đại trên hệ thống giao thông công cộng tại đô thị, không thể không kể đến sự hỗ trợ tích cực đến từ các ngân hàng và tổ chức thẻ.

Trên tuyến metro Bến Thành - Suối Tiên, hệ thống thanh toán vé tự động là sản phẩm hợp tác giữa Sacombank - đơn vị đóng vai trò chấp nhận thanh toán, Mastercard, NAPAS và các đối tác công nghệ.

Sau hơn 3 tháng vận hành, hệ thống nhận được phản hồi tích cực từ hành khách nhờ mang đến những trải nghiệm tiện lợi, hiện đại và an toàn. Hiện nay, tất cả hành khách có thẻ Mastercard, NAPAS đều có thể chạm thẻ thanh toán trực tiếp tại các cổng soát vé; mua vé tại quầy hay trên các ứng dụng như Momo, HCMC Metro HURC để dùng mã QR quét ra vào cổng metro. Với các hành khách mua vé tháng, hay hành khách được miễn giá vé như người có công với cách mạng, người khuyết tật, người cao tuổi (từ đủ 60 tuổi), trẻ em dưới 6 tuổi có thể sử dụng thẻ Căn cước để đi metro.

Trong tháng 3, hệ thống thanh toán tự động sẽ chấp nhận thêm thẻ VISA và sẽ sớm tiếp tục mở rộng đến các dòng thẻ JCB, UnionPay, American Express.

“Sacombank vinh dự đồng hành cùng HURC1, Mastercard, NAPAS và các đối tác công nghệ triển khai xây dựng và tích hợp hệ thống vé điện tử theo công nghệ Open-loop trên tuyến Metro số 1. Có thể nói, hệ thống thanh toán tại Metro TP.HCM đã vươn tầm khu vực và quốc tế, khi nhiều quốc gia trên thế giới cũng mới bắt đầu chuyển đổi sang mô hình này nhờ những ưu điểm vượt trội so với công nghệ closed-loop truyền thống.

Sacombank cam kết tiếp tục phát triển các giải pháp thanh toán giao thông liền mạch, góp phần nâng cao trải nghiệm cho người dân và hướng đến một xã hội kết nối, bền vững hơn”, đại diện Sacombank chia sẻ.

Tương lai của giao thông công cộng tại Việt Nam không chỉ nằm ở việc mở rộng hệ thống hạ tầng, mà còn ở cách chúng ta ứng dụng công nghệ để thay đổi thói quen di chuyển của người dân. Và sự đồng hành của ngành ngân hàng, tổ chức thẻ và các công ty công nghệ sẽ đóng vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy hiện thực hóa tầm nhìn xây dựng hệ thống giao thông đô thị hiện đại, liên kết, phát triển theo các mô hình giao thông xanh và bền vững.