Mức thuế quan mới 10% sẽ thay thế các mức thuế đối ứng đã bị Tòa án Tối cao bác bỏ, và có thời hạn 150 ngày...

Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 20/2 tuyên bố sẽ ký một sắc lệnh hành pháp áp mức thuế quan toàn cầu mới 10%. Động thái này được đưa ra chỉ vài giờ sau khi Tòa án Tối cao Mỹ bác bỏ chính sách thuế quan đối ứng mà ông đã áp dụng trước đó.

Quyết định này của Tòa án Tối cao được xem là một trở ngại lớn đối với chính sách thương mại của ông Trump. Các thẩm phán cho rằng Đạo luật Quyền lực Kinh tế khẩn cấp Quốc tế (IEEPA) - cơ sở pháp lý mà ông Trump viện dẫn để đánh thuế đối ứng - thực chất không cho phép Tổng thống áp thuế quan, hãng tin CNBC đưa tin.

Ông Trump đã bày tỏ thất vọng sâu sắc với phán quyết này trong một cuộc họp báo tại Nhà Trắng, gọi đây là một quyết định "đáng xấu hổ" và chỉ trích một số thẩm phán, bao gồm cả những người do chính ông đề cử như ông Neil Gorsuch và bà Amy Coney Barrett. Ông Trump cho rằng phán quyết này làm suy yếu nền kinh tế Mỹ và cản trở nỗ lực tái thiết ngành sản xuất trong nước.

Trong số 9 thẩm phán của Tòa án Tối cao, có 6 vị bác bỏ thuế quan đối ứng và 3 vị ủng hộ.

“Tôi lấy làm xấu hổ vì một số thành viên nhất định của Tòa án Tối cao, xấu hổ vì họ không có được dũng khí để làm điều đúng đắn cho đất nước của chúng ta”, ông chủ Nhà Trắng nói tại cuộc họp báo.

Mức thuế quan mới 10% sẽ thay thế các mức thuế đối ứng đã bị Tòa án Tối cao bác bỏ, và có thời hạn 150 ngày. Thuế quan mới này dựa trên Mục 122 của Đạo luật Thương mại 1974, và bất kỳ sự gia hạn nào sau 150 ngày sẽ cần tới sự phê chuẩn của Quốc hội Mỹ.

Phán quyết của Tòa án Tối cao Mỹ và biện pháp thuế quan thay thế của ông Trump có thể dẫn đến việc giảm thuế quan đối với một số quốc gia đã ký kết thỏa thuận thương mại hoặc đang trong quá trình đàm phán với Mỹ.

Ví dụ, Liên minh châu Âu (EU) trước đó đã đồng ý với mức thuế 15% trong thỏa thuận thương mại với Mỹ, nhưng mức thuế 15% này đã bị vô hiệu hóa do phán quyết của Tòa án Tối cao.

Đối với Trung Quốc, nước này đang bị áp hai mức thuế 10% dựa trên IEEPA cùng với mức thuế 25% vẫn còn hiệu lực. Với mức thuế IEEPA bị thay thế bằng thuế quan toàn cầu mới, tổng mức thuế đối với Trung Quốc sẽ là 35%.

Ông Trump khẳng định sẽ tìm cách khác để áp đặt thuế quan mà không cần sự phê chuẩn của Quốc hội, và một quan chức Nhà Trắng cho biết các mức thuế đối với từng quốc gia có thể quay trở lại mức cao hơn khi chính quyền tìm ra các con đường pháp lý khác.

Ông Trump cũng tuyên bố rằng tất cả các mức thuế quan hiện hành theo các điều khoản được biết đến như Mục 232 và Mục 301 sẽ vẫn "có hiệu lực đầy đủ".

Chính quyền ông Trump cũng đang sử dụng Mục 301 để khởi động một số cuộc điều tra về các hành vi thương mại không công bằng có thể dẫn đến các mức thuế mới.

Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent, phát biểu tại Câu lạc bộ Kinh tế Dallas ngay sau cuộc họp báo của ông Trump, cho biết chính quyền sẽ thay thế các mức thuế IEEPA bị bác bỏ bằng cách tận dụng một số luật thuế quan hiện có khác.

Ông Bessent khẳng định rằng điều này sẽ dẫn đến thu ngân sách từ thuế quan hầu như không thay đổi trong năm 2026, và “không ai nên kỳ vọng rằng thu ngân sách từ thuế quan sẽ giảm”.

Phần lớn tiền thu thuế quan của Chính phủ Mỹ trong năm ngoái là từ thuế quan đối ứng.

“Các lựa chọn thay thế sẽ được sử dụng để thế chỗ các mức thuế quan bị tòa án bác bỏ một cách không chính sách. Chúng tôi sẽ thu thêm được nhiều thuế quan, và nhờ đó sẽ trở nên mạnh mẽ hơn”, ông Trump nói tại buổi họp báo.