Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày thứ Hai (30/3) tuyên bố Washington sẽ "xóa sổ hoàn toàn" các nhà máy điện, giếng dầu và đảo Kharg của Iran nếu eo biển Hormuz không được "mở lại ngay lập tức" và hai bên không sớm đạt được thỏa thuận hòa bình...

Trong một bài đăng trên mạng xã hội Truth Social, ông Trump biết Mỹ đang tiến hành các cuộc thảo luận nghiêm túc với “một chính quyền mới và ôn hòa hơn” của Iran nhằm chấm dứt chiến dịch quân sự tại nước này.

“Đã đạt được tiến triển lớn. Nhưng nếu vì bất kỳ lý do nào mà không sớm đạt được thỏa thuận - dù khả năng cao là sẽ đạt được - và nếu eo biển Hormuz không được mở lại ngay lập tức cho hoạt động thương mại, chúng tôi sẽ... phá hủy hoàn toàn các nhà máy điện, giếng dầu và đảo Kharg của nước này, thậm chí có thể cả các nhà máy khử mặn - những mục tiêu mà đến nay chúng tôi vẫn cố ý chưa động tới”, ông Trump viết.

Phát biểu trên được đưa ra trong bối cảnh chiến dịch quân sự phối hợp cùng Israel của Mỹ tại Iran bước sang tuần thứ 5 và chính quyền ông Trump đang cân nhắc đưa bộ binh tới kiểm soát đảo Kharg - hòn đảo đóng vai trò là đầu mối xuất khẩu dầu quan trọng nhất của Iran.

Theo một số ước tính, khoảng 90% lượng dầu thô xuất khẩu của Iran được trung chuyển qua đảo này trước khi lên chở dầu và đi qua eo biển Hormuz. Đảo Kharg có công suất bốc xếp khoảng 7 triệu thùng/ngày, cho thấy vai trò then chốt của địa điểm này đối với ngành dầu mỏ Iran.

Iran hiện chưa lên tiếng về phát biểu mới nhất của ông Trump. Trước đó cùng ngày, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran cho biết Tehran coi các đề xuất trong kế hoạch 15 điểm do Mỹ đưa ra là "quá mức và vô lý". Giới lãnh đạo Iran cũng phủ nhận việc đang tiến hành đàm phán trực tiếp với Mỹ.

Kể từ khi Mỹ và Israel mở các cuộc không kích nhằm vào Iran hôm 28/2, hoạt động hàng hải qua eo biển Hormuz - tuyến hàng hải quan trọng bậc nhất thế giới với lĩnh vực năng lượng - gần như tê liệt. Đáp trả các cuộc tấn công của Mỹ, Iran đã nhắm vào các tàu tìm cách đi qua tuyến hàng hải này, với nhiều vụ việc được ghi nhận trong những tuần gần đây.

Tuần trước, ông Trump cho biết sẽ tạm dừng tấn công vào các cơ sở năng lượng của Iran trong 10 ngày, đồng nghĩa thời hạn được lùi tới ngày 6/4.

Tuy nhiên, phát biểu trong một cuộc phỏng vấn được tờ báo Financial Times công bố hôm Chủ nhật (29/3), ông Trump cho biết Washington có thể “lấy dầu của Iran” và giành quyền kiểm soát đảo Kharg. Ông cũng so sánh phương án này với chiến dịch quân sự của Mỹ tại Venezuela hồi đầu năm nay.

Trước đó, lực lượng Houthi tại Yemen phát tín hiệu sẽ tham chiến để hỗ trợ Iran. Điều này đặt ra rủi ro lớn với thị trường dầu mỏ khi Biển Đỏ có thể trở thành một điểm nóng mới. 

Trên thị trường năng lượng, giá dầu tiếp tục đi lên trong phiên thứ Hai. Hợp đồng tương lai dầu Brent giao tháng 5 tăng 0,19%, chốt phiên ở mức 112,78 USD/thùng. Tính chung cả tháng 3, giá dầu Brent đã tăng khoảng 55%, đánh dấu tháng tăng mạnh nhất kể từ khi hợp đồng này bắt đầu giao dịch vào năm 1988. Kỷ lục trước đó là mức tăng 46% ghi nhận vào tháng 9/1990, trong bối cảnh Chiến tranh Vùng Vịnh lần thứ nhất.

Trong khi đó, hợp đồng tương lai dầu thô WTI của Mỹ giao tháng 5 tăng 3,25%, lên 102,88 USD/thùng. Tính từ đầu tháng 3, giá WTI đã tăng khoảng 53% và đang hướng tới tháng tăng mạnh nhất kể từ tháng 5/2020. Đây cũng là lần đầu tiên kể từ tháng 7/2022, giá WTI chốt phiên vượt mốc 100 USD/thùng.