Quyết định này cho thấy Bắc Kinh không có ý định nhượng bộ trong một cuộc tranh cãi với Nhật Bản...

Trung Quốc cấm bán các khoáng sản quan trọng và các mặt hàng có thể sử dụng cho mục đích quân sự cho nhiều công ty lớn của Nhật Bản - một động thái gia tăng căng thẳng trong chiến dịch gây áp lực của Bắc Kinh đối với Tokyo.

Quyết định này được Bộ Thương mại Trung Quốc công bố vào ngày 24/2, cho thấy Bắc Kinh không có ý định nhượng bộ trong một cuộc tranh cãi với Nhật Bản, ngay cả sau khi Thủ tướng Nhật Bản Sanae Takaichi giành chiến thắng vang dội trong cuộc bầu cử Hạ viện gần đây.

Theo thông báo, 20 công ty Nhật Bản đã bị đưa vào danh sách kiểm soát xuất khẩu. Bắc Kinh cấm các công ty Trung Quốc bán cho các công ty Nhật này các khoáng sản quan trọng và các mặt hàng có thể sử dụng cho mục đích quân sự. Các mặt hàng bị cấm bao gồm đất hiếm dùng trong động cơ và nam châm, công cụ máy móc, pin và thiết bị sản xuất chip.

Ngoài ra, 20 công ty khác đã được thêm vào danh sách theo dõi, nghĩa là họ chỉ có thể được mua các mặt hàng này nếu thỏa mãn được yêu cầu của chính quyền Trung Quốc rằng những hàng hóa đó sẽ không được sử dụng trong thiết bị bán cho Lực lượng Phòng vệ Nhật Bản.

Chính phủ Nhật Bản đã lên tiếng kêu gọi rút lại ngay lập tức các biện pháp này - theo lời ông Kei Sato, phó phát ngôn viên chính phủ Nhật Bản. Tại một cuộc họp báo, ông Sato mô tả các động thái này là "không thể chấp nhận và cực kỳ đáng tiếc" và cho biết chính phủ Nhật Bản đã bày tỏ sự phản đối mạnh mẽ với Trung Quốc.

Nhiều công ty bị ảnh hưởng bởi lệnh cấm xuất khẩu là các công ty con liên quan đến quốc phòng của các tập đoàn công nghiệp lớn của Nhật Bản, bao gồm Mitsubishi Heavy Industries, IHI và NEC.

Phản ứng với lệnh cấm của Trung Quốc, cổ phiếu của Mitsubishi Heavy Industries đã giảm 3,1% trong phiên giao dịch ngày 24/2 tại thị trường Tokyo, còn cổ phiếu của IHI và NEC giảm lần lượt 5,7% và 6,2%. Cổ phiếu của hãng xe Subaru, công ty bị đưa vào danh sách theo dõi, đã giảm 3,5%. Công ty này có một đơn vị hàng không vũ trụ cung cấp cho quân đội Nhật Bản.

Đợt căng thẳng này trong quan hệ giữa Trung Quốc và Nhật Bản nổi lên vào tháng 11 năm ngoái, khi bà Takaichi nói rằng Nhật Bản có thể bị cuốn vào bất kỳ xung đột nào liên quan đến Đài Loan. Dù căng thẳng leo thang, bà Takaichi từ chối rút lại phát biểu của mình.

Sau đó, Bắc Kinh đã tung ra loạt các biện pháp trả đũa kinh tế nhằm vào Nhật Bản. Trung Quốc đã giảm số lượng chuyến bay đến Nhật Bản và khuyến cáo du khách nước này không đến Nhật Bản. Quyết định dỡ bỏ lệnh cấm hải sản Nhật Bản đã bị đảo ngược. Các buổi hòa nhạc của các nghệ sĩ Nhật Bản tại Trung Quốc đã bị hủy bỏ.

Trong bối cảnh đó, bà Takaichi đã giành được "siêu đa số" 2/3 cho liên minh cầm quyền của trong Hạ viện Nhật Bản trong cuộc bầu cử sớm diễn ra vào đầu tháng này. Kết quả này cho phép bà có dư địa rộng rãi để theo đuổi một chương trình nghị sự theo đường lối nới lỏng tài khóa, bao gồm tăng chi tiêu quốc phòng và phục hồi tăng trưởng kinh tế Nhật Bản.