Mặt bằng lãi suất duy trì ở mức cao trong nửa đầu năm 2026 sẽ tạo áp lực lớn hơn đối với nhóm khách hàng vay vốn theo lãi suất thả nổi, đặc biệt là các doanh nghiệp và cá nhân có năng lực tài chính yếu. Điều này làm gia tăng nguy cơ phát sinh nợ xấu mới, khiến áp lực lên chất lượng tài sản của hệ thống ngân hàng có thể quay trở lại từ quý II/2026…

Cơ cấu nguồn vốn của các ngân hàng thương mại mất cân đối lớn do tín dụng thường xuyên tăng trưởng cao hơn huy động 3,8% trong suốt giai đoạn 2021 đến nay và chưa xuất hiện tín hiệu cải thiện rõ rệt (theo thông tin từ Ngân hàng Nhà nước). Trong bối cảnh dư địa nới lỏng chính sách tiền tệ bị thu hẹp do áp lực lạm phát và tỷ giá, cạnh tranh huy động vốn giữa các ngân hàng thương mại ngày càng gay gắt, đẩy mặt bằng lãi suất huy động tăng khoảng 2–2,5 điểm phần trăm so với cuối năm 2025.

LÃI SUẤT LIÊN NGÂN HÀNG NEO CAO, ÁP LỰC HUY ĐỘNG VỐN VẪN LỚN

Diễn biến trên được phản ánh rõ trên thị trường liên ngân hàng. Trong tháng 6/2026, lãi suất liên ngân hàng tiếp tục biến động mạnh. Mặc dù lãi suất qua đêm (O/N) giảm dần về cuối tháng, lãi suất ở các kỳ hạn dài hơn vẫn duy trì ở mức cao; bình quân lãi suất kỳ hạn 2 tuần và 1 tháng tăng lần lượt khoảng 0,9 điểm phần trăm và 0,7 điểm phần trăm so với tháng trước. Điều này cho thấy nhu cầu vốn kỳ hạn dài của các ngân hàng vẫn ở mức cao khi tăng trưởng tín dụng bước vào giai đoạn tăng tốc. 

Chi phí huy động tăng mạnh làm giảm dư địa hạ lãi suất cho vay, qua đó tạo áp lực lớn hơn đối với các khách hàng sử dụng lãi suất thả nổi và có năng lực tài chính yếu.

Bên cạnh đó, những bất ổn liên quan đến căng thẳng địa chính trị toàn cầu vẫn là yếu tố cần được theo dõi chặt chẽ do có thể ảnh hưởng đến môi trường kinh doanh và khả năng trả nợ của khách hàng.

Việc Chính phủ đẩy mạnh công tác giải phóng mặt bằng nhằm thúc đẩy triển khai các dự án hạ tầng và bất động sản trọng điểm có thể tạo ra áp lực nhất định đối với một số ngân hàng có tỷ trọng lớn các khoản vay được bảo đảm bằng bất động sản, do phát sinh nhu cầu đánh giá lại tài sản bảo đảm hoặc gia tăng trích lập dự phòng trong một số trường hợp.

Những yếu tố trên có thể khiến nợ xấu mới gia tăng từ quý II/2026, đặc biệt ở các lĩnh vực nhạy cảm với biến động lãi suất.

Giới phân tích dự báo lãi suất đã tạo đỉnh trong tháng 6, tiếp tục neo cao trong quý III và kỳ vọng hạ nhiệt từ quý IV/2026 nhờ 3 yếu tố chính.

CHI PHÍ VỐN CAO KHIẾN LÃI SUẤT CHO VAY GIẢM CHẬM HƠN KỲ VỌNG

Thứ nhất, theo kịch bản cơ sở mà nhiều tổ chức nghiên cứu đưa ra, giá dầu Brent trong nửa cuối năm 2026 có thể dao động ổn định quanh 70 - 75 USD/thùng. Cùng với việc tỷ giá USD/VND duy trì ổn định (tỷ giá liên ngân hàng mới tăng khoảng 8 điểm cơ bản từ đầu năm), Ngân hàng Nhà nước vẫn có dư địa để hỗ trợ thanh khoản cho hệ thống.

Thứ hai, giải ngân đầu tư công được kỳ vọng tăng tốc trong những tháng cuối năm nhằm hoàn thành mục tiêu tăng trưởng kinh tế 10%, qua đó đưa lượng vốn lớn từ ngân sách nhà nước quay trở lại hệ thống ngân hàng.

Thứ ba, các điều chỉnh trong cơ chế điều hành của Ngân hàng Nhà nước nhằm giảm áp lực huy động và hạ nhiệt mặt bằng lãi suất được kỳ vọng sẽ phát huy hiệu quả từ quý III/2026. Đồng thời, khả năng Chính phủ và Ngân hàng Nhà nước tiếp tục ban hành các chính sách hỗ trợ tăng trưởng trong nửa cuối năm sẽ góp phần cải thiện thanh khoản hệ thống.

Lãi suất cho vay trong nửa cuối năm 2026 được dự báo sẽ diễn biến cùng xu hướng với lãi suất huy động nhưng có độ trễ nhất định do các ngân hàng cần thời gian hấp thụ chi phí vốn tăng cao trong giai đoạn trước.

Tuy nhiên, xu hướng giảm sẽ mang tính chọn lọc, tập trung vào các lĩnh vực ưu tiên như xuất khẩu, sản xuất công nghiệp, hạ tầng và các ngành đóng vai trò động lực tăng trưởng, trong khi lãi suất đối với các lĩnh vực có mức độ rủi ro cao như bất động sản có thể giảm chậm hơn.