Vào tối muộn ngày thứ Ba (18/8) theo giờ Mỹ, Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố tạm hoãn trong 3 ngày việc áp dụng mức thuế quan mới 50% lên hàng hóa Canada - biện pháp mà theo dự kiến ban đầu sẽ có hiệu lực từ ngày thứ Tư (19/8)...

Quyết định này được đưa ra sau khi hai quốc gia đạt được một thỏa thuận - theo lời ông Trump trong một bài đăng trên mạng xã hội Truth Social. Tuy nhiên, phía chính phủ Canada chưa có bình luận hay xác nhận chính thức nào về thông tin này, hãng tin Reuters cho hay.

Ông Trump nói việc tạm hoãn này dựa trên cơ sở rằng Canada và Mỹ - với điều kiện phải hoàn tất các tài liệu - đạt được một "thỏa thuận". Trong bài đăng của mình, ông cũng đề cập đến dự án đường ống dẫn dầu Keystone XL nối giữa Canada và Mỹ - một dự án đã bị hủy bỏ bởi cựu Tổng thống Joe Biden vào năm 2021 sau nhiều năm bị phản đối bởi các tổ chức bản địa và môi trường - có thể sẽ được "hồi sinh", nhưng không cung cấp thêm chi tiết.

Thông báo của ông Trump được đưa ra sau cuộc trò chuyện giữa ông với Thủ tướng Canada Mark Carney vào chiều thứ Ba theo giờ Mỹ. Đây là cuộc đối thoại thứ hai giữa hai nhà lãnh đạo trong tuần này, sau nhiều tuần đàm phán căng thẳng và không rõ ràng giữa các quan chức hai nước.

Kế hoạch áp thuế quan 50% mới của Mỹ theo dự kiến sẽ ảnh hưởng đến khoảng 20 tỷ USD giá trị hàng nhập khẩu từ Canada và sẽ được áp dụng bất kể hàng hóa Canada có đủ điều kiện hưởng ưu đãi theo Hiệp định Thương mại Mỹ-Mexico-Canada (USMCA) hay không. Hiệp định này đã bảo vệ phần lớn các ngành công nghiệp Canada khỏi các biện pháp thuế quan trước đó của Mỹ.

Theo Reuters, giới chuyên gia thương mại và quan chức ngành đã cảnh báo rằng thuế quan mới có thể dẫn đến mất việc làm và đóng cửa doanh nghiệp ở Canada trong các lĩnh vực dễ bị tổn thương, bao gồm gỗ, rượu vang và sữa. Họ cũng cảnh báo rằng tranh chấp này có thể làm phức tạp thêm các cuộc đàm phán USMCA trên diện rộng.

Bà Candace Laing, CEO Phòng Thương mại Canada, cho biết: "Có hàng tỷ USD hàng hóa mỗi năm không bị ảnh hưởng trước đây, nhưng giờ đây đang có nguy cơ bị ảnh hưởng nghiêm trọng". Bà cũng nói thêm rằng doanh nghiệp đã phải đối mặt với tình trạng bấp bênh trong hơn một năm qua, trì hoãn việc tuyển dụng, đầu tư và phát triển tại Canada.

Bộ trưởng phụ trách quan hệ thương mại với Mỹ của Canada, ông Dominic LeBlanc, và trưởng đoàn đàm phán thương mại Canada, bà Janice Charette, đã có mặt tại Washington từ tuần trước để tham gia các cuộc đàm phán. Vào hôm thứ Hai, các quan chức Canada đã có cuộc gặp kéo dài gần hai giờ với Đại diện Thương mại Mỹ Jamieson Greer và Bộ trưởng Thương mại Mỹ Howard Lutnick.

Ông Greer đã nhiều lần nhắc đến việc Canada áp thuế quan trả đũa lên hàng hóa Mỹ sau các biện pháp thuế quan ban đầu của Mỹ, cũng như việc một số bang của Canada cấm bán rượu Mỹ, và việc Mỹ không hài lòng với hệ thống quản lý cung ứng sữa của Canada.

Theo tiết lộ của các nguồn thạo tin với hãng tin Reuters, một trong những điểm mấu chốt trong các cuộc đàm phán là mức thuế quan hiện tại của Mỹ đối với mặt hàng ô tô từ Canada. Hai bên đã thảo luận về việc cắt giảm thuế quan theo Mục 232 của Mỹ đối với xe cộ của Canada từ 25% xuống còn 15%, và việc giảm thuế quan xuống mức sâu hơn đối với mặt hàng này sẽ dựa trên hàm lượng Mỹ trong mỗi xe - theo nguồn tin.

Một điểm tranh cãi lớn là cách tính khấu trừ thuế quan dựa trên hàm lượng Mỹ trong mỗi xe. Washington yêu cầu chỉ tính hàm lượng sản xuất tại Mỹ, trong khi Canada muốn tính tất cả hàm lượng có xuất xứ Bắc Mỹ, bao gồm cả các bộ phận của Canada và Mexico - nguồn tin cho biết.

Trước đó vào ngày thứ Ba, Bộ Thương mại Mỹ đã công bố các quy định mới áp dụng cho các nhà sản xuất ô tô xuất khẩu từ Canada và Mexico về chứng nhận hàm lượng sản xuất tại Mỹ để làm căn cứ cho việc khấu trừ thuế quan. Quy định mới giúp giảm bớt quy trình phức tạp này xuống còn một lần mỗi năm thay vì hai lần mỗi năm như trước.

Tuy nhiên, thông báo trên Công báo Liên bang Mỹ (Federal Register) cho biết các nhà sản xuất ô tô phải tái chứng nhận hàm lượng Mỹ trong xe cộ trước ngày 30/9 để có thể đưa ra đề nghị khấu trừ thuế quan trong chu kỳ hàng năm mới bắt đầu từ ngày 1/12.

Một nguồn tin từ chính phủ Canada cho biết vào tuần trước rằng Ottawa vẫn để ngỏ tất cả các lựa chọn nếu bị Mỹ áp thuế quan 50% mới. Các lựa chọn này bao gồm hỗ trợ của chính phủ cho các ngành công nghiệp trong nước bị ảnh hưởng và có thể đình chỉ các cuộc đàm phán thương mại song phương, nhưng nguồn tin này bày tỏ hy vọng rằng Mỹ mong muốn đạt được một thỏa thuận.